Cách kiểm soát axit uric tăng cao đúng cách
Trả lời nhanh: Axit uric tăng cao liên quan nhiều đến chế độ ăn giàu đạm động vật, hải sản, rượu bia và đồ uống có đường, cùng với cân nặng và lượng nước uống. Cách kiểm soát hợp lý gồm uống đủ nước, hạn chế bia rượu và nội tạng, giảm đồ ngọt, ăn nhiều rau xanh và duy trì cân nặng hợp lý. Bạn không nên tự mua thuốc hạ axit uric hay tự ngưng thuốc khi hết đau. Nếu chỉ số cao hoặc bạn từng bị cơn đau khớp cấp, bác sĩ nội tiết sẽ giúp bạn có hướng theo dõi và điều trị phù hợp, an toàn.
Nỗi ám ảnh về những cơn đau khớp bất chợt
Nhiều người biết đến axit uric cao sau một đêm bị cơn đau khớp hành hạ, thường ở ngón chân cái, sưng nóng đỏ đến mức không dám chạm vào. Cũng có người chỉ tình cờ thấy chỉ số axit uric cao trên tờ xét nghiệm mà chưa từng đau lần nào, rồi bắt đầu lo lắng không biết khi nào cơn đau sẽ ập đến. Cảm giác nơm nớp ấy khiến bữa ăn nào cũng thành nỗi băn khoăn.
Bác sĩ rất hiểu sự khó chịu và lo lắng này. Tin tốt là axit uric cao có thể kiểm soát được khá tốt nhờ điều chỉnh ăn uống, lối sống và theo dõi đúng cách. Bạn không cần kiêng khem đến mức khổ sở, mà quan trọng là hiểu đúng nhóm cần hạn chế và giữ những thói quen có lợi.
Những cách tự xử lý dễ khiến tình trạng khó kiểm soát
Khi biết axit uric cao, nhiều người tự điều chỉnh theo cảm tính và gặp một số sai lầm phổ biến:
- Chỉ kiêng khi đang đau, hết đau lại ăn uống thả ga: Nhiều người siết ăn uống lúc khớp đau rồi buông lỏng khi khoẻ lại, khiến axit uric cứ lên xuống thất thường và cơn đau dễ quay lại.
- Tự mua thuốc giảm đau hoặc thuốc hạ axit uric: Thấy đau liền ra hiệu thuốc mua uống, hoặc nghe mách thuốc hạ chỉ số là dùng. Việc dùng thuốc không đúng lúc, đúng cách có thể không an toàn.
- Kiêng đạm cực đoan: Có người cắt gần hết thịt cá vì sợ, khiến cơ thể thiếu chất mà vẫn chưa trúng nhóm cần hạn chế nhất.
- Quên vai trò của rượu bia và đồ ngọt: Chỉ chú ý thịt mà bỏ qua bia rượu và nước ngọt, trong khi đây là những yếu tố ảnh hưởng rất nhiều đến axit uric.
Kiểm soát axit uric là việc cần làm đều đặn và lâu dài, chứ không phải chỉ dồn sức mỗi khi có cơn đau.
Các cách kiểm soát axit uric trong sinh hoạt hằng ngày
Bạn có thể giữ axit uric ổn định bằng những thói quen cụ thể sau:
- Uống đủ nước mỗi ngày: Uống nước đều đặn giúp cơ thể đào thải axit uric tốt hơn. Ưu tiên nước lọc, hạn chế nước ngọt và nước có đường.
- Hạn chế bia rượu: Đây là một trong những yếu tố ảnh hưởng mạnh đến axit uric và dễ khởi phát cơn đau. Giảm hoặc tránh bia rượu là điều rất nên làm.
- Giảm nội tạng và một số hải sản: Hạn chế lòng, gan, tim, cật và các loại hải sản giàu đạm đặc biệt. Với thịt cá thông thường, bạn ăn ở lượng vừa phải, không cần kiêng tuyệt đối.
- Cắt giảm đồ ngọt: Nước ngọt và đồ uống có đường fructose có thể làm tăng axit uric, nên hạn chế sẽ có lợi.
- Tăng rau xanh và trái cây ít ngọt: Chế độ nhiều rau củ giúp cân bằng và hỗ trợ chuyển hoá.
- Duy trì cân nặng hợp lý: Nếu thừa cân, giảm cân từ từ giúp kiểm soát axit uric tốt hơn. Tránh nhịn đói ép cân gấp vì điều này đôi khi lại kích thích cơn đau.
Những điều chỉnh này khi duy trì bền bỉ sẽ giúp bạn bớt lo về những cơn đau bất chợt.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Thay đổi lối sống là nền tảng, nhưng bạn nên đi khám chuyên khoa nội tiết khi:
- Bạn từng bị cơn đau khớp cấp sưng nóng đỏ, đặc biệt ở ngón chân cái hoặc các khớp khác.
- Chỉ số axit uric của bạn cao rõ trên xét nghiệm, dù đã điều chỉnh ăn uống.
- Bạn có kèm thừa cân, tiểu đường, mỡ máu cao, huyết áp cao hoặc vấn đề về thận.
- Bạn đang dùng thuốc liên quan và muốn được theo dõi đúng cách, hoặc phân vân về việc dùng thuốc.
Bác sĩ nội tiết sẽ đánh giá tổng thể, xác định bạn thuộc trường hợp cần theo dõi hay cần điều trị, và tư vấn chế độ ăn phù hợp. Nếu cần dùng thuốc, loại thuốc và liều lượng sẽ do bác sĩ chỉ định, và điều quan trọng là không tự ý ngưng thuốc khi hết đau, vì việc điều trị thường cần duy trì đều để giữ chỉ số ổn định. Được theo dõi đúng cách giúp bạn tránh những cơn đau tái đi tái lại.
Sống thoải mái hơn khi axit uric được kiểm soát
Axit uric cao không có nghĩa là bạn phải sống trong nỗi sợ mỗi bữa ăn. Khi hiểu đúng nhóm cần hạn chế và giữ những thói quen lành mạnh, bạn hoàn toàn có thể chủ động giảm nguy cơ những cơn đau khó chịu.
Hãy hình dung những ngày bạn ăn uống thoải mái trong chừng mực, ngủ ngon không lo cơn đau nửa đêm, đi lại nhẹ nhàng và tự tin tham gia các hoạt động mình thích. Chỉ cần uống đủ nước, ăn uống điều độ và theo dõi cùng bác sĩ, bạn có thể giữ cho khớp của mình êm ái và cuộc sống dễ chịu hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Nhiều người có chỉ số cao mà chưa từng đau, và không phải ai cũng sẽ có cơn đau. Tuy nhiên đây vẫn là dấu hiệu nên lưu tâm, nhất là khi đi kèm thừa cân hay các bệnh chuyển hoá khác. Bạn nên điều chỉnh lối sống và đi khám để bác sĩ nội tiết đánh giá xem có cần theo dõi thêm không.
Bạn không nên tự ý ngưng thuốc khi vừa hết đau. Việc điều trị axit uric thường cần duy trì đều để giữ chỉ số ổn định và phòng cơn đau tái phát, nếu ngưng đột ngột có thể khiến tình trạng dễ quay lại. Mọi quyết định về thuốc nên do bác sĩ nội tiết cân nhắc và hướng dẫn.
Không cần kiêng thịt cá hoàn toàn. Điều nên làm là hạn chế nội tạng và một số hải sản giàu đạm đặc biệt, còn thịt cá thông thường vẫn ăn được ở lượng vừa phải. Quan trọng không kém là hạn chế bia rượu, đồ ngọt và uống đủ nước. Bác sĩ sẽ tư vấn mức độ phù hợp cho bạn.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ