Khám sàng lọc tiểu đường: nên bắt đầu khi nào?
Trả lời nhanh: Sàng lọc tiểu đường là kiểm tra đường huyết ở người chưa có triệu chứng để phát hiện sớm tiền tiểu đường hoặc tiểu đường. Nên cân nhắc sàng lọc sớm hơn ở người có yếu tố nguy cơ: thừa cân – béo bụng, người thân bị tiểu đường, huyết áp – mỡ máu cao, từng tiểu đường thai kỳ, ít vận động. Các xét nghiệm thường dùng gồm đường huyết đói và HbA1c. Bác sĩ sẽ tư vấn thời điểm và tần suất phù hợp.
Vì sao nên sàng lọc dù chưa có triệu chứng?
Tiểu đường type 2 tiến triển âm thầm nhiều năm và giai đoạn đầu thường không có triệu chứng. Sàng lọc giúp phát hiện khi đường huyết mới tăng nhẹ — lúc còn nhiều cơ hội điều chỉnh bằng lối sống và phòng biến chứng. Đây là lý do việc kiểm tra chủ động rất đáng giá.
Ai nên sàng lọc sớm hơn?
- Thừa cân, béo bụng, ít vận động.
- Có người thân trực hệ bị tiểu đường.
- Huyết áp cao hoặc rối loạn mỡ máu.
- Từng bị tiểu đường thai kỳ.
- Có dấu hiệu kháng insulin (vùng da cổ – nách sạm, dày).
- Phụ nữ sau mãn kinh có thêm yếu tố nguy cơ.
Người có nhiều yếu tố nên chủ động hơn và theo tư vấn bác sĩ về thời điểm bắt đầu.
Sàng lọc bằng xét nghiệm nào?
Các xét nghiệm thường dùng gồm đường huyết lúc đói và HbA1c (phản ánh đường huyết trung bình vài tháng); một số trường hợp dùng nghiệm pháp dung nạp đường. Đây là các xét nghiệm đơn giản. Bác sĩ đọc kết quả để xếp bạn vào nhóm bình thường, tiền tiểu đường hay tiểu đường và tư vấn hướng theo dõi.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Nên đi khám để được tư vấn sàng lọc nếu bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào ở trên, hoặc muốn kiểm tra chủ động khi bước vào tuổi trung niên. Nếu đã có dấu hiệu như khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, sụt cân, hãy đi khám sớm hơn. Bác sĩ nội tiết sẽ chọn xét nghiệm phù hợp và tư vấn tần suất theo dõi riêng cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Không có một mốc cứng cho mọi người; người có yếu tố nguy cơ nên bắt đầu sớm hơn theo tư vấn bác sĩ. Nhìn chung, tuổi trung niên là thời điểm nên chủ động kiểm tra định kỳ.
Xét nghiệm đường huyết lúc đói thường cần nhịn ăn, trong khi HbA1c thì không bắt buộc. Tuỳ xét nghiệm được chỉ định, nên hỏi trước nơi khám để chuẩn bị đúng.
Tuỳ kết quả và mức nguy cơ. Người bình thường có thể kiểm tra định kỳ; người tiền tiểu đường hoặc nhiều nguy cơ cần theo dõi thường xuyên hơn theo lịch bác sĩ hẹn.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ