Mệt mỏi do thiếu máu hay do tuyến giáp?
Trả lời nhanh: Mệt mỏi kéo dài có thể đến từ thiếu máu, từ rối loạn tuyến giáp, hoặc nhiều nguyên nhân khác, và hai nguyên nhân này rất dễ nhầm vì đều gây uể oải, kém tập trung. Thiếu máu thường kèm da xanh, chóng mặt, hụt hơi khi gắng sức. Rối loạn tuyến giáp thường kèm thay đổi cân nặng, sợ nóng hoặc sợ lạnh, thay đổi nhịp tim. Vì đều gây mệt nên tự đoán rất khó. Cách tìm ra nguyên nhân chắc chắn là làm xét nghiệm máu theo chỉ định của bác sĩ nội tiết.
Mệt hoài không rõ vì sao
Có những người kể rằng họ mệt triền miên, ngủ dậy vẫn không khoẻ, làm gì cũng đuối, và đã thử nghỉ ngơi, uống thuốc bổ mà vẫn không đỡ. Người thì bảo chắc thiếu máu, người thì bảo có khi tuyến giáp, khiến bạn càng rối không biết tin vào đâu.
Bác sĩ rất thấu hiểu sự mệt mỏi âm thầm đó, vì nó lấy đi năng lượng và niềm vui của bạn mỗi ngày. Thiếu máu và rối loạn tuyến giáp là hai nguyên nhân thường gặp, lại có biểu hiện gần giống nhau, nên rất dễ bị nhầm nếu chỉ dựa vào cảm giác.
Vì sao hai nguyên nhân này khó phân biệt bằng mắt thường
Việc tự phân biệt thường không dễ vì:
- Triệu chứng cốt lõi giống nhau: Cả hai đều gây mệt, uể oải, kém tập trung, dễ hụt hơi.
- Có thể xảy ra cùng lúc: Một người có thể vừa thiếu máu vừa có vấn đề tuyến giáp, khiến bức tranh càng phức tạp.
- Thói quen tự chữa mệt: Nhiều người mua thuốc bổ máu hay thực phẩm bổ sung năng lượng để uống, mà chưa rõ mình mệt vì đâu, nên dễ tốn kém mà không trúng đích.
Vì thế, mệt kéo dài là dấu hiệu nên được tìm nguyên nhân, chứ không nên chỉ xử lý cảm tính.
Một vài gợi ý để bạn để ý thêm
Bạn có thể quan sát các dấu hiệu đi kèm sau, nhớ rằng đây chỉ là gợi ý để trao đổi với bác sĩ:
- Nghiêng về thiếu máu: Da và niêm mạc nhợt nhạt, chóng mặt, hoa mắt, hụt hơi khi leo cầu thang, đôi khi kèm kinh nguyệt ra nhiều ở phụ nữ.
- Nghiêng về tuyến giáp: Thay đổi cân nặng không rõ lý do, sợ nóng hoặc sợ lạnh, tim đập nhanh hoặc chậm, da khô, rụng tóc, thay đổi tâm trạng.
- Dấu hiệu chung cần lưu tâm: Mệt kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng công việc và sinh hoạt dù đã nghỉ ngơi đủ.
Cách hữu ích nhất là ghi lại các dấu hiệu này để buổi khám nhanh và chính xác hơn.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Bạn nên đi khám khi:
- Mệt mỏi kéo dài nhiều tuần, không cải thiện dù đã ngủ đủ và điều chỉnh sinh hoạt.
- Mệt kèm da xanh, chóng mặt, hụt hơi, hoặc kèm thay đổi cân nặng, sợ nóng, sợ lạnh, rụng tóc.
- Bạn là phụ nữ có kinh nguyệt ra nhiều, hoặc từng có vấn đề về máu, tuyến giáp.
- Cảm giác kiệt sức ảnh hưởng rõ đến chất lượng cuộc sống của bạn.
Bác sĩ sẽ giúp bạn tìm đúng nguyên nhân, có thể chỉ định xét nghiệm máu đánh giá thiếu máu và hoạt động tuyến giáp cùng lúc. Việc tìm đúng gốc rễ giúp bạn không mất thời gian và tiền bạc cho những cách chữa mệt chung chung. Mọi thuốc bổ sung hay điều trị đều nên theo chỉ định của bác sĩ.
Tìm đúng nguyên nhân để lấy lại năng lượng
Mệt mỏi kéo dài không phải điều bạn buộc phải cam chịu. Khi tìm ra đúng nguyên nhân, việc chăm sóc trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn nhiều.
Hãy hình dung những buổi sáng thức dậy thấy người nhẹ nhõm, đủ sức làm việc và vui chơi, đầu óc tỉnh táo trở lại. Chỉ cần chủ động đi tìm nguyên nhân thay vì đoán mò, bạn hoàn toàn có thể lấy lại nguồn năng lượng cho những ngày trọn vẹn.
Câu hỏi thường gặp
Nếu chưa rõ mình có thiếu máu hay không và thiếu vì lý do gì, việc tự uống thuốc bổ máu có thể không trúng vấn đề, thậm chí không phù hợp. Cách an toàn là đi khám để bác sĩ xét nghiệm, xác định nguyên nhân rồi mới bổ sung đúng theo chỉ định.
Thường bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm máu để đánh giá cả tình trạng thiếu máu và hoạt động tuyến giáp trong cùng một lần lấy mẫu, tuỳ vào biểu hiện của bạn. Bạn hãy chia sẻ đầy đủ triệu chứng để bác sĩ chọn xét nghiệm phù hợp.
Phụ nữ có thể mất máu qua chu kỳ kinh nguyệt nên dễ thiếu máu hơn, đồng thời cũng là nhóm hay gặp rối loạn tuyến giáp. Vì vậy khi mệt kéo dài, phụ nữ nên đi khám để được đánh giá cả hai hướng thay vì tự đoán.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ