Buồng trứng và nội tiết tuổi mãn kinh: hiểu để bớt lo
Trả lời nhanh: Buồng trứng là nơi sản xuất trứng và hormone nữ (estrogen, progesterone). Quanh tuổi mãn kinh, buồng trứng hoạt động yếu dần, hormone dao động rồi giảm, dẫn tới kinh nguyệt thất thường rồi ngừng hẳn, kèm các triệu chứng như bốc hoả, khô hạn, thay đổi tâm trạng. Đây là quá trình tự nhiên. Hiểu rõ giúp bạn bớt lo lắng và chủ động chăm sóc; nên đi khám khi có dấu hiệu bất thường hoặc triệu chứng ảnh hưởng cuộc sống.
Buồng trứng làm gì trong cơ thể?
Buồng trứng có hai vai trò chính: giải phóng trứng mỗi chu kỳ và sản xuất hormone nữ estrogen, progesterone. Những hormone này điều hoà kinh nguyệt, khả năng sinh sản và ảnh hưởng nhiều cơ quan khác như xương, tim mạch, da và tâm trạng.
Buồng trứng thay đổi thế nào quanh mãn kinh?
Khi tuổi tăng, số lượng và chất lượng trứng giảm, buồng trứng hoạt động không đều rồi yếu dần. Hormone dao động trong giai đoạn tiền mãn kinh, gây kinh nguyệt thất thường và các triệu chứng chuyển tiếp. Đến khi buồng trứng gần như ngừng tiết hormone và kinh nguyệt vắng đủ 12 tháng, được gọi là mãn kinh.
Những thay đổi bạn có thể cảm nhận
- Chu kỳ kinh dài ngắn thất thường, lượng máu thay đổi.
- Bốc hoả, đổ mồ hôi đêm, mất ngủ.
- Khô hạn, giảm ham muốn.
- Tâm trạng thất thường, dễ mệt.
- Về lâu dài: ảnh hưởng xương và tim mạch do estrogen giảm.
Đây là những thay đổi tự nhiên; mức độ khác nhau ở mỗi người.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Nên đi khám khi triệu chứng chuyển tiếp ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống; khi kinh nguyệt ra bất thường (rong kinh, ra máu sau mãn kinh); khi có dấu hiệu mãn kinh sớm trước 40 tuổi; hoặc khi bạn muốn được đánh giá và tư vấn để yên tâm. Hiểu về buồng trứng và nội tiết giúp bạn đón nhận giai đoạn này nhẹ nhàng hơn, và bác sĩ sẽ đồng hành khi bạn cần.
Câu hỏi thường gặp
Đây là quá trình tự nhiên của tuổi mãn kinh. Điều cần lưu ý là estrogen giảm ảnh hưởng xương và tim mạch về lâu dài, nên chăm sóc lối sống và khám định kỳ giúp bảo vệ sức khoẻ.
Mãn kinh thường được xác định khi kinh nguyệt vắng liên tục đủ 12 tháng, cùng các triệu chứng đi kèm. Bác sĩ có thể đánh giá thêm nếu cần. Nếu bạn băn khoăn, hãy đi khám.
Suy buồng trứng sớm (trước 40 tuổi) có thể biểu hiện qua kinh nguyệt thất thường và triệu chứng giống mãn kinh đến sớm. Nếu gặp tình trạng này khi còn trẻ, nên đi khám sớm để được đánh giá.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ