Cách chọn thực phẩm cho người tiểu đường

Đứng trước mâm cơm mà băn khoăn nên ăn gì

Sau khi biết mình bị tiểu đường, nhiều cô bác kể rằng bữa cơm bỗng trở nên căng thẳng. Nhìn bát cơm, đĩa trái cây quen thuộc lại thấy lo, không biết ăn bao nhiêu là vừa, món nào nên tránh. Có người vì sợ quá mà ăn uống kham khổ, người lại chẳng biết bắt đầu từ đâu nên vẫn ăn như cũ.

Bác sĩ thấu hiểu sự bối rối đó. Thật ra người tiểu đường không phải kiêng tất cả, mà là biết cách chọn và cân đối. Khi hiểu vài nguyên tắc đơn giản, bạn hoàn toàn có thể ăn ngon, đủ chất mà đường huyết vẫn dễ chịu.

Những quan niệm chọn ăn chưa đúng thường gặp

Khi tự tìm hiểu, nhiều người áp dụng những cách nghe qua có vẻ hợp lý nhưng lại chưa ổn:

• Kiêng tuyệt đối tinh bột và hoa quả: Cắt sạch cơm, bỏ hẳn trái cây khiến cơ thể thiếu năng lượng và vitamin, dễ mệt mỏi, mà cũng khó theo được lâu.
• Tin một loại thực phẩm 'thần kỳ': Nghe đồn khổ qua, chuối xanh hay một loại lá nào đó hạ đường nhanh nên ăn thật nhiều. Không có món ăn nào thay thế được chế độ ăn cân bằng và thuốc do bác sĩ chỉ định.
• Chọn đồ 'dành cho người tiểu đường' rồi ăn thoải mái: Nhiều loại bánh, sữa ghi ít đường nhưng vẫn có tinh bột và calo, ăn nhiều vẫn làm tăng đường huyết.
• Bỏ bữa để bù cho bữa sau: Nhịn bữa này rồi ăn dồn bữa khác khiến đường huyết lên xuống thất thường.

Nguyên tắc chọn thực phẩm cân bằng tại nhà

Bạn có thể áp dụng cách chọn và sắp xếp bữa ăn đơn giản sau:

• Chia đĩa thức ăn hợp lý: Hình dung một nửa đĩa là rau xanh, một phần tư là đạm nạc như cá, thịt nạc, đậu phụ, trứng, phần còn lại là tinh bột. Cách chia này giúp bữa ăn cân đối và no lâu.
• Ưu tiên tinh bột chậm: Gạo lứt, khoai lang, ngô, yến mạch, bún, đậu đỗ làm đường huyết lên từ từ hơn so với cơm trắng, bánh mì trắng.
• Ăn nhiều rau và chọn trái cây ít ngọt: Rau lá xanh, bầu bí, mướp rất tốt. Trái cây nên chọn loại ít ngọt như ổi, bưởi, thanh long và ăn với lượng vừa phải, ăn cả quả thay vì ép nước.
• Hạn chế đồ ngọt, nước có đường và món chiên rán: Bánh kẹo, chè, nước ngọt, đồ chiên nhiều dầu nên để dịp đặc biệt và ăn ít.
• Ăn rau trước, tinh bột sau: Bắt đầu bữa bằng rau và canh, rồi mới đến cơm và thức ăn, giúp đường huyết sau ăn tăng chậm hơn.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Ăn uống cân bằng là nền tảng, nhưng có những lúc bạn cần lời khuyên chuyên môn. Hãy gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết khi:

• Bạn đã điều chỉnh chế độ ăn nhưng đường huyết vẫn cao hoặc dao động nhiều.
• Bạn có kèm bệnh khác như huyết áp, mỡ máu, bệnh thận và chưa rõ nên ăn uống thế nào cho phù hợp.
• Bạn bị sụt cân, mệt mỏi kéo dài hoặc thường xuyên đói lả, tụt đường.
• Bạn muốn có một thực đơn cụ thể, vừa với thể trạng và thuốc đang dùng.

Bác sĩ có thể phối hợp cùng chuyên gia dinh dưỡng để giúp bạn xây khẩu phần phù hợp, đủ chất và dễ theo, thay vì kiêng khem mệt mỏi.

Ăn ngon, đủ đầy mà vẫn an tâm

Bị tiểu đường không có nghĩa là bữa cơm mất vui. Khi biết cách chọn thực phẩm và sắp xếp bữa ăn, bạn vẫn được thưởng thức những món mình thích, chỉ là khéo léo hơn trong cách kết hợp và liều lượng.

Hãy hình dung những bữa cơm gia đình đầm ấm, bạn ngồi ăn ngon miệng cùng con cháu mà lòng nhẹ nhõm vì biết mình đang chọn đúng. Sự chủ động trong từng bữa ăn chính là cách bạn giữ gìn sức khoẻ dài lâu và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ