Cách phòng té ngã ở người lớn tuổi

Nỗi lo mỗi khi cha mẹ già bước đi trong nhà

Nhiều người con chia sẻ với bác sĩ nỗi lo lắng thường trực khi cha mẹ ngày một lớn tuổi. Chỉ một lần trượt chân trong nhà tắm, vấp ngưỡng cửa hay bước hụt bậc thềm cũng đủ khiến cả nhà thót tim. Với người cao tuổi có xương giòn yếu, một cú ngã có thể dẫn đến gãy xương, nằm một chỗ và ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ về sau.

Bác sĩ hiểu rằng đằng sau sự cẩn thận ấy là tình thương và mong muốn giữ cho cha mẹ được an toàn, tự chủ trong sinh hoạt. Tin vui là phần lớn các cú ngã đều có thể phòng tránh được bằng những thay đổi nhỏ, thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.

Những điều gia đình hay bỏ sót khiến nguy cơ ngã tăng lên

Đôi khi vì bận rộn hoặc chủ quan, chúng ta vô tình để lại những mối nguy quanh nhà mà không hay biết:

• Chỉ nhắc nhở mà quên thay đổi môi trường: Dặn người lớn đi cẩn thận là chưa đủ nếu sàn nhà vẫn trơn, dây điện vẫn giăng ngang lối đi hay góc nhà vẫn thiếu ánh sáng.
• Xem nhẹ chứng chóng mặt, hoa mắt: Nhiều gia đình nghĩ người già chóng mặt là chuyện bình thường, trong khi đó có thể là dấu hiệu của huyết áp dao động, rối loạn nội tiết hay tác dụng của thuốc đang dùng, cần được bác sĩ đánh giá.
• Để người lớn ngại vận động: Vì sợ ngã nên nhiều cụ ít đi lại, lâu ngày cơ chân yếu đi, thăng bằng kém hơn, nghịch lý là lại càng dễ ngã.

Các cách giúp người lớn tuổi đi lại vững vàng hơn

Gia đình có thể cùng nhau tạo một không gian sống an toàn và giúp người thân thêm chắc chân:

• Dọn quang lối đi: Cất gọn dây điện, thảm trơn, đồ vật vương vãi. Lắp tay vịn ở cầu thang và nhà tắm, dùng thảm chống trượt trong khu vực dễ ướt.
• Bảo đảm đủ ánh sáng: Lắp đèn ở hành lang, lối lên xuống và để đèn ngủ dịu sáng ban đêm, giúp người lớn nhìn rõ đường khi thức giấc.
• Chọn giày dép phù hợp: Ưu tiên dép có đế bám, ôm chân, tránh dép lê trơn trượt hay quá rộng.
• Duy trì vận động nhẹ nhàng: Đi bộ, tập các động tác giữ thăng bằng đơn giản như đứng một chân có điểm tựa, giúp cơ chân khoẻ và phản xạ tốt hơn.
• Chăm sóc thị lực và thính lực: Khám mắt định kỳ, đeo kính đúng độ để quan sát rõ ràng khi di chuyển.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Phòng ngừa tại nhà rất quan trọng, nhưng có những dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám để tìm đúng nguyên nhân. Hãy đưa người thân đến gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết khi:

• Người lớn thường xuyên chóng mặt, choáng váng, hoa mắt khi đứng dậy hoặc thay đổi tư thế.
• Đi đứng loạng choạng, yếu chân, dễ mất thăng bằng dù đường bằng phẳng.
• Đã từng bị ngã, đặc biệt là ngã kèm gãy xương.
• Có bệnh lý nội tiết, tiểu đường, tuyến giáp hoặc đang dùng nhiều loại thuốc cùng lúc.

Bác sĩ sẽ đánh giá tổng thể sức khoẻ, kiểm tra các yếu tố như huyết áp, đường huyết, mật độ xương và rà soát thuốc đang dùng, từ đó tư vấn hướng chăm sóc an toàn, giảm nguy cơ té ngã cho người thân của bạn.

Để tuổi già của cha mẹ thêm an tâm và tự chủ

Một ngôi nhà an toàn và một cơ thể dẻo dai chính là món quà quý giá giúp cha mẹ giữ được sự tự do trong sinh hoạt hằng ngày. Khi nỗi lo té ngã được đẩy lùi, người lớn tuổi sẽ tự tin hơn khi đi lại, chăm cây, bế cháu và tận hưởng cuộc sống.

Hãy hình dung hình ảnh cha mẹ vẫn thong dong đi dạo mỗi sáng, vững vàng lên xuống cầu thang mà cả nhà không còn nơm nớp lo âu. Sự chủ động chăm sóc hôm nay chính là nền tảng cho những năm tháng bình an phía trước.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ