Chăm sóc sức khoẻ xương cho tuổi dậy thì

Giai đoạn vàng của xương mà nhiều cha mẹ chưa để ý

Nhiều cha mẹ quan tâm đến chiều cao, cân nặng của con tuổi dậy thì, nhưng ít khi nghĩ tới việc xương của con đang phát triển ra sao. Thực ra, đây chính là giai đoạn vàng khi cơ thể tích luỹ khối xương nhiều nhất, tạo nền tảng cho sức khoẻ xương suốt cả cuộc đời sau này. Những gì con ăn, vận động và sinh hoạt trong những năm này ảnh hưởng rất nhiều đến bộ xương của con khi trưởng thành.

Bác sĩ rất muốn chia sẻ điều quý giá này với các bậc cha mẹ. Chăm sóc xương cho con ở tuổi dậy thì giống như xây một nền móng vững chắc cho ngôi nhà. Khi nền móng tốt, con sẽ có bộ xương khoẻ mạnh, giảm nguy cơ loãng xương khi về già. Và điều đáng mừng là việc này không hề khó, chỉ cần cha mẹ hiểu và đồng hành cùng con.

Những thói quen dễ khiến xương con phát triển kém

Ở tuổi dậy thì, một vài thói quen sinh hoạt có thể vô tình ảnh hưởng đến sự phát triển xương của con:

• Uống nhiều nước ngọt, ít uống sữa: Nhiều bé thích nước ngọt, trà sữa mà ít dùng sữa và thực phẩm giàu canxi, khiến xương thiếu nguyên liệu để phát triển.
• Ít vận động, ngồi nhiều: Dành nhiều thời gian cho màn hình, ít chơi thể thao khiến xương không được kích thích để chắc khoẻ.
• Ít ra nắng: Ở trong nhà nhiều khiến con thiếu vitamin D, chất giúp hấp thu canxi cho xương.
• Cha mẹ tự mua canxi liều cao cho con: Lo con thiếu canxi nên tự mua viên uống liều cao, mà chưa rõ con có cần, đôi khi lại không phù hợp với cơ thể đang lớn.

Những thói quen tưởng nhỏ này nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến nền tảng xương của con.

Cách giúp con xây dựng bộ xương chắc khoẻ

Cha mẹ có thể giúp con phát triển xương tốt qua những việc đơn giản sau:

• Bảo đảm đủ canxi và đạm: Cho con dùng sữa và chế phẩm từ sữa, đậu phụ, các loại đậu, cá nhỏ ăn được cả xương, rau lá xanh đậm, cùng nguồn đạm đa dạng cho xương và cơ phát triển.
• Khuyến khích vận động chịu lực: Cho con chơi thể thao, chạy nhảy, đi bộ, nhảy dây. Các hoạt động này kích thích xương phát triển chắc khoẻ và giúp con cao lớn hơn.
• Phơi nắng hợp lý: Khuyến khích con ra ngoài vận động dưới nắng dịu mỗi ngày để cơ thể tạo vitamin D.
• Ngủ đủ và hạn chế nước ngọt: Giấc ngủ đủ rất quan trọng cho sự phát triển, và giảm nước ngọt giúp con giữ được thói quen ăn uống tốt cho xương.

Những thói quen lành mạnh này không chỉ tốt cho xương mà còn cho sự phát triển toàn diện của con.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Cha mẹ nên đưa con đi khám chuyên khoa nội tiết khi:

• Con thường xuyên đau nhức xương kéo dài mà không rõ nguyên nhân.
• Con dễ bị gãy xương hoặc chấn thương xương chỉ với va chạm nhẹ.
• Con chậm phát triển chiều cao rõ rệt so với bạn bè cùng lứa trong thời gian dài.
• Con có chế độ ăn kiêng khem, biếng ăn kéo dài, hoặc có bệnh lý khiến cha mẹ lo về sức khoẻ xương.

Bác sĩ sẽ thăm khám, đánh giá sự phát triển của con, có thể chỉ định xét nghiệm khi cần và tư vấn cách chăm sóc phù hợp. Mọi loại canxi hay vitamin D bổ sung, nếu cần, đều nên dùng theo chỉ định của bác sĩ, để phù hợp với cơ thể đang lớn của con và bảo đảm an toàn. Việc kiểm tra khi có dấu hiệu bất thường giúp con được hỗ trợ kịp thời.

Xây nền vững cho con khoẻ mạnh cả đời

Chăm sóc xương cho con ở tuổi dậy thì là một trong những món quà ý nghĩa nhất cha mẹ có thể dành cho tương lai của con. Nền tảng xương vững chắc hôm nay sẽ theo con suốt cả cuộc đời.

Hãy hình dung con bạn lớn lên cao ráo, khoẻ mạnh, năng động với những hoạt động mình yêu thích, và mang theo một bộ xương vững vàng làm hành trang cho cả cuộc đời. Chỉ cần cha mẹ quan tâm đến dinh dưỡng, vận động của con và tìm đúng người để hỏi khi cần, bạn đang giúp con xây một nền móng khoẻ mạnh cho những năm tháng dài phía trước.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ