LDL và HDL là gì? Cholesterol 'xấu' và 'tốt'
Trả lời nhanh: LDL và HDL là hai loại cholesterol. LDL thường gọi là cholesterol 'xấu' vì khi cao dễ lắng vào thành mạch, gây xơ vữa. HDL là cholesterol 'tốt' vì giúp dọn bớt mỡ thừa khỏi mạch máu. Nói ngắn gọn: LDL nên thấp, HDL nên đủ cao. Xét nghiệm mỡ máu sẽ đo cả hai; nên đi khám để bác sĩ đọc kết quả cùng bạn.
LDL và HDL — hai 'người vận chuyển' cholesterol
Cholesterol không tan trong máu, nên cần các 'xe chở' để di chuyển. LDL và HDL chính là hai loại xe đó. Điều thú vị là chúng đi ngược chiều nhau: LDL mang cholesterol đến các mô (và dễ để lại ở thành mạch), còn HDL gom cholesterol thừa mang về gan để xử lý.
LDL — cholesterol 'xấu'
LDL được gọi là cholesterol 'xấu' vì khi ở mức cao, nó dễ lắng đọng vào thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa làm hẹp và cứng mạch. LDL cao kéo dài là yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Vì vậy, với LDL thì nói chung là càng thấp càng có lợi, trong ngưỡng bác sĩ tư vấn.
HDL — cholesterol 'tốt'
HDL được gọi là cholesterol 'tốt' vì nó giúp dọn bớt cholesterol thừa khỏi thành mạch, mang về gan. HDL ở mức đủ được xem là có lợi cho tim mạch. Vận động đều, bỏ thuốc lá và giữ cân nặng hợp lý là những cách hỗ trợ HDL.
Nên – tránh để cân bằng LDL, HDL
- Nên (giảm LDL): giảm mỡ động vật, đồ chiên rán; ăn nhiều rau, yến mạch, đậu.
- Nên (tăng HDL): vận động đều, bỏ thuốc lá.
- Tránh: đồ ngọt, rượu bia quá mức.
- Tránh: chỉ nhìn cholesterol toàn phần mà bỏ qua LDL, HDL.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Nên đi khám khi kết quả cho thấy LDL cao hoặc HDL thấp, đặc biệt là khi bạn có thêm tiểu đường, huyết áp cao, thừa cân hay hút thuốc. Con số LDL và HDL cần được đọc cùng nguy cơ tim mạch tổng thể, chứ không chỉ nhìn riêng lẻ. Bác sĩ nội tiết sẽ giúp bạn hiểu kết quả của mình và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp.
Tóm lại
Hãy nhớ đơn giản: LDL là 'xấu' nên giữ thấp, HDL là 'tốt' nên giữ đủ cao. Hiểu được ý nghĩa hai chỉ số này giúp bạn đọc phiếu xét nghiệm mỡ máu bớt bối rối và biết mình cần điều chỉnh gì.
Câu hỏi thường gặp
Ngưỡng LDL mong muốn khác nhau tuỳ nguy cơ tim mạch của mỗi người, nên không có một con số chung. Bác sĩ sẽ dựa vào tình trạng cụ thể để tư vấn mức phù hợp cho bạn.
HDL ở mức đủ được xem là có lợi. Tuy nhiên, sức khoẻ tim mạch phụ thuộc vào nhiều chỉ số cùng lúc, nên nên để bác sĩ đánh giá tổng thể thay vì chỉ nhìn HDL.
Vận động đều, bỏ thuốc lá, giữ cân nặng hợp lý và ăn uống lành mạnh có thể hỗ trợ HDL. Mức độ thay đổi khác nhau ở mỗi người; nên trao đổi thêm với bác sĩ.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ