Phù do rối loạn nội tiết: nguyên nhân và khi nào cần khám
Trả lời nhanh: Phù (sưng, giữ nước) có nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố nội tiết như suy giáp, hội chứng Cushing, hoặc thay đổi nội tiết theo chu kỳ. Tuy nhiên phù cũng có thể do tim, thận, gan hay thuốc, nên cần được bác sĩ đánh giá để tìm đúng nguyên nhân. Nếu phù kéo dài, tăng dần, hoặc kèm khó thở, cần đi khám sớm để được kiểm tra.
Phù là gì và vì sao có thể liên quan nội tiết?
Phù là tình trạng cơ thể giữ nước, gây sưng ở chân, mắt cá, mặt hoặc lan rộng. Có nhiều nguyên nhân gây phù, và một số liên quan đến nội tiết vì hormone tham gia điều hoà muối, nước trong cơ thể.
Tuy nhiên, phù cũng thường do các nguyên nhân khác như tim, thận, gan hoặc thuốc — nên không thể tự kết luận là do nội tiết.
Nguyên nhân nội tiết có thể gây phù
- Suy giáp: có thể gây phù (đặc biệt kiểu phù niêm, da mặt nặng nề), kèm mệt mỏi, sợ lạnh, tăng cân.
- Hội chứng Cushing: giữ muối nước, kèm tăng cân thân mình, da mỏng.
- Thay đổi nội tiết theo chu kỳ: một số phụ nữ giữ nước, nặng người trước kỳ kinh.
Vì các nguyên nhân này đi kèm dấu hiệu khác, việc để ý cả bức tranh giúp bác sĩ định hướng.
Phù không phải lúc nào cũng do nội tiết
Điều quan trọng cần nhớ: phù có thể là dấu hiệu của bệnh tim, thận, gan, tác dụng của một số thuốc, hoặc do đứng/ngồi lâu. Một số tình huống phù cần được đánh giá kỹ, đặc biệt khi phù kèm khó thở, mệt nhiều. Vì vậy, khi bị phù kéo dài, đừng vội cho là 'do nội tiết' mà nên đi khám để tìm nguyên nhân đúng.
Khi nào nên đi khám?
Nên đi khám khi phù kéo dài, tăng dần, hoặc kèm: mệt mỏi, sợ lạnh, tăng cân (gợi ý suy giáp); hoặc kèm khó thở, tiểu ít, đau tức — những dấu hiệu cần kiểm tra tim, thận. Bác sĩ sẽ khám và chỉ định xét nghiệm phù hợp (gồm cả tuyến giáp khi cần) để tìm nguyên nhân. Đừng tự dùng thuốc lợi tiểu khi chưa rõ nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
Phù nhẹ ở chân do đứng/ngồi lâu khá thường gặp và không hẳn là bệnh. Nhưng nếu phù kéo dài, tăng dần hoặc kèm dấu hiệu khác, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Suy giáp có thể gây giữ nước, phù, thường kèm mệt mỏi, sợ lạnh, tăng cân, da khô. Nếu nghi ngờ, bác sĩ có thể xét nghiệm tuyến giáp để đánh giá.
Không nên. Tự dùng thuốc lợi tiểu khi chưa rõ nguyên nhân có thể gây hại và che lấp bệnh thật. Hãy đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân và hướng dẫn phù hợp.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ