Hay quên, khó tập trung tuổi trung niên: sương mù não?
Trả lời nhanh: Sương mù não là cách gọi cảm giác đầu óc mơ hồ, hay quên, khó tập trung mà nhiều chị em gặp ở tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh. Nguyên nhân thường liên quan đến dao động estrogen, cộng thêm mất ngủ và căng thẳng. Đây phần lớn là tình trạng tạm thời và có thể cải thiện. Nếu tình trạng quên tăng nhanh, ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày, chị nên đi khám để được kiểm tra.
Cảm giác đầu óc "mờ mờ" không phải chị tưởng tượng
Đang nói bỗng quên mất định nói gì, cầm điện thoại đi tìm điện thoại, đọc xong một trang mà không nhớ nội dung. Nhiều chị em lo lắng không biết mình có đang "lẫn" sớm hay không.
Chị đừng quá hoang mang. Cảm giác đầu óc mơ hồ, hay quên này thật sự tồn tại, được gọi là sương mù não (brain fog), và rất thường gặp trong giai đoạn nội tiết thay đổi.
Estrogen và trí nhớ có liên quan gì?
Estrogen tham gia hỗ trợ hoạt động của não bộ, bao gồm khả năng ghi nhớ và tập trung. Khi estrogen dao động và suy giảm trong tiền mãn kinh, nhiều chị em cảm thấy trí nhớ ngắn hạn kém đi, phản ứng chậm hơn.
- Mất ngủ, bốc hoả ban đêm khiến não không được nghỉ ngơi đủ.
- Căng thẳng, lo âu làm giảm khả năng tập trung.
- Làm quá nhiều việc cùng lúc khiến não quá tải.
Khi nào hay quên cần đi khám bác sĩ?
Sương mù não do nội tiết thường nhẹ và không tiến triển nặng. Chị nên đi khám khi:
- Trí nhớ giảm rõ rệt và nhanh, ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hằng ngày.
- Quên những việc quan trọng, lặp lại nhiều lần, hoặc lạc đường ở nơi quen thuộc.
- Kèm đau đầu, thay đổi tính cách, khó nói, khó làm việc từng làm thành thạo.
Đi khám giúp chị yên tâm loại trừ các nguyên nhân khác như thiếu máu, suy giáp, thiếu vitamin B12, và được hướng dẫn cách hỗ trợ cải thiện trí nhớ phù hợp.
Cách cải thiện trí nhớ và sự tập trung
- Ngủ đủ và sâu: giấc ngủ là lúc não sắp xếp và lưu giữ ký ức.
- Vận động đều đặn: tăng tuần hoàn máu lên não, tốt cho trí nhớ.
- Ăn tốt cho não: cá béo, rau xanh, các loại hạt, hạn chế đường.
- Ghi chú, dùng lịch nhắc: giảm tải cho trí nhớ ngắn hạn.
- Rèn não: đọc sách, học điều mới, chơi trò tư duy.
- Làm từng việc một thay vì ôm nhiều việc cùng lúc.
Chị em nào nên lưu tâm hơn?
Chị đang tiền mãn kinh có kèm mất ngủ, bốc hoả thường dễ gặp sương mù não hơn. Nếu chị có tiền sử thiếu máu, bệnh tuyến giáp, hoặc gia đình có người sa sút trí tuệ sớm, nên chủ động theo dõi và khám định kỳ.
Dù nguyên nhân gì, chị cũng không tự ý dùng thuốc bổ não hay thực phẩm chức năng "tăng trí nhớ" khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ. Hãy thăm khám để được đánh giá đúng và tư vấn phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Phần lớn không. Sương mù não do nội tiết thường nhẹ và ổn định, khác với sa sút trí tuệ tiến triển nặng dần. Tuy nhiên nếu trí nhớ giảm nhanh, ảnh hưởng sinh hoạt, chị nên đi khám để được kiểm tra.
Nhiều chị em cải thiện tốt khi ngủ đủ, giảm căng thẳng, ăn uống và vận động hợp lý. Sương mù não do nội tiết thường tạm thời và có thể cải thiện.
Không nên tự dùng. Nhiều sản phẩm bổ não chưa được chứng minh rõ hiệu quả và có thể tương tác thuốc. Chị nên đi khám để bác sĩ đánh giá nguyên nhân trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào.
Rất khó tự phân biệt vì nhiều nguyên nhân có triệu chứng giống nhau như suy giáp, thiếu máu, thiếu vitamin. Cách chắc chắn là đi khám để được xét nghiệm và đánh giá tổng thể.
• Hello Bacsi — Mãn kinh: điều chị em nên biết
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ