Sụt cân nhanh không chủ đích: dấu hiệu cảnh báo cần khám

Sụt cân không chủ đích: Khi nào được xem là bất thường?

Nhiều chị em bước vào tuổi trung niên thường mong muốn giữ dáng, nhưng nếu một ngày nhận thấy quần áo bỗng rộng thùng thình mà bản thân không hề có kế hoạch giảm cân, đó lại là điều đáng lưu tâm. Sụt cân nhanh cảnh báo một sự mất cân bằng bên trong cơ thể khi lượng calo tiêu hao vượt xa mức bình thường mà không rõ lý do.

Về mặt y khoa, nếu bạn bị giảm cân rõ rệt trong vòng vài tháng mà thói quen ăn uống, sinh hoạt vẫn giữ nguyên, cơ thể đang gửi đi những tín hiệu cần được hỗ trợ. Việc giảm khối lượng cơ và mỡ đột ngột thường đi kèm cảm giác mệt mỏi, hụt hơi, khiến cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của chị em bị xáo trộn.

Những bệnh lý nội tiết và chuyển hoá thường gây sụt cân nhanh

Hệ nội tiết đóng vai trò như bộ máy điều phối năng lượng. Khi các tuyến nội tiết gặp trục trặc, quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng sẽ bị đảo lộn hoàn toàn:

• Bệnh lý tuyến giáp (Cường giáp): Khi tuyến giáp hoạt động quá mức, lượng hormone giáp tiết ra ồ ạt làm tăng tốc độ trao đổi chất. Người bệnh dù ăn rất nhiều, nhanh đói nhưng cân nặng vẫn sụt giảm liên tục, kèm theo hồi hộp, đánh trống ngực và sợ nóng.
• Đái tháo đường: Khi cơ thể thiếu hụt insulin hoặc sử dụng insulin không hiệu quả, tế bào không thể lấy được đường từ thức ăn để tạo năng lượng. Cơ thể buộc phải phân hủy mô mỡ và cơ bắp để bù đắp, dẫn đến việc sụt cân nhanh chóng dù người bệnh ăn khỏe, uống nhiều và tiểu nhiều.
• Rối loạn chức năng tuyến thượng thận: Sự suy giảm hormone vỏ thượng thận cũng có thể dẫn đến chán ăn, sụt cân kéo dài, sạm da và tụt huyết áp.

Vì sao phụ nữ trung niên không nên chủ quan khi sút cân?

Ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, sự thay đổi của các nội tiết tố nữ vốn đã khiến cơ thể nhạy cảm hơn trước mọi biến động. Nhiều chị em có tâm lý nghĩ rằng mình sút cân là do mất ngủ, lo nghĩ chuyện gia đình hoặc do thời tiết.

Tuy nhiên, việc chủ quan bỏ qua có thể khiến các bệnh lý chuyển hoá âm thầm tiến triển nặng hơn. Cơ thể khi bị thiếu hụt năng lượng kéo dài sẽ kéo theo suy giảm hệ miễn dịch, loãng xương nhanh hơn và làm suy yếu cơ tim. Lắng nghe cơ thể và ghi nhận từng thay đổi nhỏ chính là cách yêu thương bản thân đúng đắn nhất.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Chị em đừng ngần ngại hoặc âm thầm chịu đựng khi thấy sức khỏe sa sút. Hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết ngay khi nhận thấy sụt cân kèm theo một trong các biểu hiện sau:

• Ăn nhiều, uống nhiều nhưng vẫn gầy sút rõ rệt.
• Tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn, run nhẹ ở đầu ngón tay.
• Thường xuyên mệt mỏi, kiệt sức dù không làm việc nặng, giấc ngủ chập chờn.
• Rối loạn tiêu hóa, đi ngoài nhiều lần trong ngày hoặc chịu nóng kém.
• Cổ có cảm giác nuốt vướng hoặc vùng cổ trước to bất thường.

Thăm khám sớm không chỉ giúp làm rõ nguyên nhân mà còn giúp việc điều trị trở nên nhẹ nhàng, đơn giản hơn rất nhiều. Các bác sĩ nội tiết luôn sẵn sàng lắng nghe, làm các xét nghiệm cần thiết để giúp bạn tìm lại sự cân bằng vốn có cho cơ thể.

Lời khuyên giúp theo dõi sức khỏe tại nhà đúng cách

Trong lúc chờ thăm khám, bạn có thể thực hiện một số bước nhỏ sau để bảo vệ sức khỏe:

• Ghi nhật ký cân nặng: Bước lên cân vào cùng một thời điểm mỗi tuần (tốt nhất là buổi sáng sau khi thức dậy và đi vệ sinh) để có số liệu chính xác trao đổi cùng bác sĩ.
• Duy trì dinh dưỡng cân bằng: Ăn đủ bữa, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu, uống đủ nước và bổ sung thêm rau xanh, đạm lành mạnh.
• Không tự ý dùng thuốc bổ hay thực phẩm chức năng: Tránh tự mua các loại sâm, thuốc bổ tỳ, thuốc tăng cân không rõ nguồn gốc vì có thể làm lu mờ triệu chứng bệnh hoặc gây gánh nặng cho gan, thận. Mọi can thiệp bằng thuốc luôn cần có chỉ định từ bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ