Suy tuyến thượng thận: dấu hiệu mệt mỏi, sạm da dễ bị bỏ qua
Trả lời nhanh: Suy tuyến thượng thận là khi tuyến thượng thận không tiết đủ hormone cortisol, khiến cơ thể mệt mỏi kéo dài, sụt cân, chán ăn, huyết áp thấp, đôi khi sạm da. Vì triệu chứng mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua. Đây là tình trạng cần được bác sĩ nội tiết đánh giá và theo dõi. Nếu bạn mệt lả kéo dài kèm chóng mặt khi đứng dậy, nên đi khám sớm.
Tuyến thượng thận là gì và cortisol quan trọng thế nào?
Tuyến thượng thận là hai tuyến nhỏ nằm trên hai quả thận, tiết ra hormone cortisol và một số nội tiết khác giúp cơ thể ứng phó với căng thẳng, giữ huyết áp, cân bằng đường huyết và muối nước. Khi tuyến này hoạt động kém, cả cơ thể sẽ đuối dần.
Suy tuyến thượng thận không phổ biến bằng bệnh tuyến giáp, nhưng nếu bị bỏ sót có thể ảnh hưởng sức khoẻ đáng kể, nên rất đáng để hiểu đúng.
Những dấu hiệu suy tuyến thượng thận dễ bị bỏ qua
- Mệt mỏi, kiệt sức kéo dài dù đã nghỉ ngơi.
- Sụt cân, chán ăn.
- Chóng mặt, choáng khi đứng dậy (do huyết áp thấp).
- Buồn nôn, đau bụng mơ hồ.
- Thèm ăn mặn.
- Da sạm hơn, đặc biệt ở nếp gấp, sẹo cũ.
Vì các dấu hiệu này giống mệt mỏi thường ngày, nhiều chị em chịu đựng lâu trước khi đi khám.
Vì sao dễ nhầm và khi nào cần nghĩ tới?
Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân có ở rất nhiều tình trạng khác nhau: thiếu máu, bệnh tuyến giáp, trầm cảm, đường huyết bất ổn. Suy tuyến thượng thận chỉ được phân biệt qua thăm khám và xét nghiệm phù hợp. Điểm gợi ý là sự kết hợp mệt lả + huyết áp thấp + sạm da + thèm mặn — khi có những dấu hiệu này cùng lúc, nên nghĩ tới và đi kiểm tra. Đặc biệt, nếu mệt lả đột ngột, buồn nôn hoặc nôn, tụt huyết áp, lơ mơ — đây có thể là cơn suy thượng thận cấp, cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay.
Chăm sóc và điều cần tránh
- Nên: ăn uống đủ chất, không kiêng muối (nhiều người bệnh cần lượng muối cao hơn bình thường — theo hướng dẫn của bác sĩ), uống đủ nước.
- Nên: ghi lại triệu chứng, thời điểm mệt nhiều để báo bác sĩ.
- Nên: đứng dậy từ từ để tránh choáng.
- Tránh: tự ý dùng hoặc tự ngừng thuốc chứa corticoid — việc này phải do bác sĩ chỉ định và theo dõi.
- Tránh: nhịn ăn, bỏ bữa kéo dài khiến cơ thể càng đuối.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Nên đi khám khi bạn mệt mỏi, kiệt sức kéo dài không rõ lý do, kèm sụt cân, chóng mặt khi đứng dậy, hay da sạm đi bất thường. Đừng vội cho rằng 'chỉ do tuổi' hay 'do stress' rồi bỏ qua. Suy tuyến thượng thận nếu được phát hiện và theo dõi sẽ giúp bạn khoẻ hơn nhiều. Bác sĩ nội tiết sẽ đánh giá tổng thể, loại trừ các nguyên nhân khác và đồng hành cùng bạn.
Đừng chịu đựng một mình
Rất nhiều chị em mệt mỏi triền miên nhưng ngại đi khám vì nghĩ 'ai chẳng thế'. Thật ra, một buổi khám và vài xét nghiệm đơn giản có thể tìm ra nguyên nhân dễ chăm sóc, giúp bạn lấy lại năng lượng. Bạn xứng đáng được lắng nghe và chăm sóc đúng cách.
Câu hỏi thường gặp
Nếu được phát hiện và theo dõi, phần lớn người bệnh sống ổn định. Ngược lại, để kéo dài không được chăm sóc có thể gây mệt lả nặng và ảnh hưởng sức khoẻ, nên cần đi khám khi có dấu hiệu.
Không. Da sạm có nhiều nguyên nhân như nắng, nội tiết, thuốc. Nhưng sạm da lan rộng kèm mệt mỏi, sụt cân, huyết áp thấp là dấu hiệu nên đi khám để bác sĩ đánh giá.
Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm phù hợp dựa trên triệu chứng của bạn. Bạn không cần tự lo về việc làm xét nghiệm gì — hãy đi khám và bác sĩ sẽ hướng dẫn từng bước.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ