Thuốc tránh thai nội tiết ảnh hưởng thế nào đến chu kỳ?
Trả lời nhanh: Thuốc tránh thai nội tiết hoạt động bằng cách giữ nồng độ nội tiết ổn định, làm hạn chế rụng trứng, nên chu kỳ ra máu khi dùng thuốc thường nhẹ hơn và đều hơn chu kỳ tự nhiên. Trong vài tháng đầu, ra máu lấm tấm giữa chu kỳ khá thường gặp. Sau khi ngưng thuốc, cơ thể cần thời gian để trục nội tiết hoạt động trở lại, kinh có thể chưa đều ngay. Nếu sau vài tháng ngưng thuốc vẫn chưa có kinh, hoặc bạn có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám bác sĩ nội tiết thay vì tự xử.
Uống thuốc thì kinh đều, ngưng thuốc lại thấy lo
Nhiều chị kể: suốt mấy năm uống thuốc tránh thai, chu kỳ đều như lịch. Đến khi ngưng để chuẩn bị có con, hai ba tháng trôi qua vẫn chưa thấy kinh. Lo lắng bắt đầu, và trên mạng thì mỗi nơi nói một kiểu.
Hiểu cách thuốc hoạt động sẽ giúp bạn bớt hoang mang và biết lúc nào nên chờ thêm, lúc nào nên đi khám.
Thuốc tránh thai nội tiết làm gì với chu kỳ?
Loại thuốc tránh thai nội tiết thường dùng chứa các nội tiết tổng hợp giữ nồng độ trong máu ở mức ổn định. Khi nồng độ ổn định, tuyến yên ít phát tín hiệu kích thích buồng trứng, nên quá trình rụng trứng bị hạn chế.
Điều này dẫn tới vài thay đổi mà bạn có thể quan sát:
- Lớp niêm mạc tử cung mỏng hơn, nên lượng máu trong kỳ ra máu thường ít hơn.
- Chu kỳ ra máu đều đặn hơn vì được điều phối bởi vỉ thuốc.
- Nhiều người thấy đau bụng kinh nhẹ đi.
Cần lưu ý: kỳ ra máu khi đang dùng thuốc là do ngưng nội tiết giữa các vỉ, không hoàn toàn giống chu kỳ kinh tự nhiên. Vì vậy, chu kỳ đều trong lúc dùng thuốc không có nghĩa là trục nội tiết của bạn chắc chắn ổn.
Những thay đổi thường gặp khi mới dùng và khi ngưng
Trong vài tháng đầu dùng thuốc:
- Ra máu lấm tấm giữa chu kỳ — khá thường gặp và thường giảm dần.
- Căng ngực, buồn nôn nhẹ, đau đầu nhẹ.
- Thay đổi tâm trạng ở một số người.
Sau khi ngưng thuốc:
- Cơ thể cần thời gian để trục vùng dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng hoạt động trở lại nhịp riêng.
- Chu kỳ có thể chưa đều trong vài tháng đầu.
- Những vấn đề vốn có từ trước khi dùng thuốc — như chu kỳ thưa, mụn, rậm lông — có thể xuất hiện trở lại, vì thuốc trước đó đang che bớt biểu hiện.
Cách theo dõi cho an tâm
- Uống thuốc đúng giờ mỗi ngày nếu đang dùng; quên liều là lý do phổ biến gây ra máu bất thường.
- Ghi lại chu kỳ trước khi ngưng thuốc để có mốc so sánh.
- Sau khi ngưng, theo dõi 3 tháng: ngày bắt đầu, số ngày ra máu, lượng máu.
- Duy trì cân nặng và nếp sinh hoạt ổn định trong giai đoạn này, tránh ăn kiêng gắt hay tập nặng đột ngột.
- Nếu đang mong con, ghi thêm dấu hiệu rụng trứng để bác sĩ có thêm dữ liệu.
- Mang theo tên thuốc bạn đã dùng khi đi khám.
Không tự ý đổi loại thuốc, tự tăng giảm liều hay dùng lại đơn cũ của người khác. Việc chọn phương pháp tránh thai và loại thuốc cần bác sĩ tư vấn dựa trên tình trạng sức khoẻ của riêng bạn.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Hãy đi khám nếu:
- Sau khi ngưng thuốc ba tháng vẫn chưa có kinh trở lại.
- Chu kỳ sau khi ngưng thuốc thưa dần hoặc rất thất thường kéo dài.
- Ra máu lấm tấm kéo dài nhiều tháng dù đang uống thuốc đều.
- Kèm tiết dịch ở đầu vú, rụng tóc nhiều, mụn nặng lên, rậm lông.
- Kèm đau đầu dữ dội, thay đổi thị lực, đau bắp chân một bên, khó thở — nên đi khám sớm.
- Bạn đang mong con và chu kỳ chưa ổn định.
- Bạn có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh gan và đang cân nhắc dùng thuốc.
Bác sĩ nội tiết sẽ đánh giá xem chu kỳ bất thường là do giai đoạn phục hồi sau thuốc hay do một nguyên nhân nội tiết sẵn có. Đừng tự chẩn đoán — nhiều tình trạng bị che bớt trong lúc dùng thuốc chỉ lộ ra khi ngưng.
Biết cơ thể mình đang ở giai đoạn nào là đủ để bớt lo
Thuốc tránh thai nội tiết là một lựa chọn phổ biến và có nhiều lợi ích ngoài việc tránh thai. Vấn đề chỉ nảy sinh khi ta dùng mà không hiểu, hoặc ngưng rồi hoang mang vì không biết chờ bao lâu là hợp lý.
Hãy giữ một cuốn sổ nhỏ ghi chu kỳ, và đi khám khi mốc thời gian nêu trên đã trôi qua. Bác sĩ sẽ cùng bạn nhìn ra bức tranh đầy đủ.
Câu hỏi thường gặp
Phần lớn phụ nữ có khả năng thụ thai trở lại sau khi ngưng thuốc, dù thời gian phục hồi chu kỳ ở mỗi người mỗi khác. Nếu sau vài tháng ngưng thuốc chu kỳ vẫn chưa trở lại, hãy đi khám để được đánh giá.
Thuốc có thể làm giảm biểu hiện của một số tình trạng nội tiết. Khi ngưng, những biểu hiện vốn có từ trước có thể quay lại. Đó là dấu hiệu nên đi khám để tìm nguyên nhân nền, chứ không phải dấu hiệu thuốc gây hại.
Tình trạng này hay gặp trong những tháng đầu và thường giảm dần. Đừng tự ngưng hay tự đổi thuốc; hãy báo với bác sĩ đã kê đơn để được hướng dẫn phù hợp.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ