Cách ăn uống cho người suy giáp

Khi cơ thể chậm lại: Nỗi mệt mỏi vô hình của người suy giáp

Nhiều chị em bước vào phòng khám của tôi với một tiếng thở dài. Dù đêm qua ngủ đủ giấc nhưng sáng thức dậy cả người vẫn nặng trĩu, chân tay uể oải không buồn bước xuống giường. Có người buồn bã kể rằng mình ăn uống rất ít, hầu như cắt giảm cơm trắng nhưng cân nặng vẫn tăng đều, mặt nặng, mí mắt sưng và da dẻ khô ráp. Đi cùng với đó là cảm giác sợ lạnh, ruột gan chậm chạp gây táo bón triền miên.

Nếu chị đang trải qua những ngày tháng như vậy, xin chị hãy yên tâm rằng mình không hề lười biếng hay buông thả bản thân. Khi tuyến giáp hoạt động kém, chiếc “động cơ chuyển hóa” của cơ thể bị chạy chậm lại, kéo theo mọi hoạt động trao đổi chất đều ì ạch. Hiểu được nguyên căn này sẽ giúp chị bớt tự trách mình và bắt đầu tìm lại sự nhẹ nhõm từng bước một.

Những sai lầm thường gặp khi tự điều chỉnh ăn uống tại nhà

Khi thấy cơ thể mệt mỏi và tăng cân, nhiều người vội vã tìm đủ mọi cách mách miệng trên mạng với hy vọng cải thiện nhanh chóng, nhưng vô tình lại khiến tình trạng thêm rối rắm:

• Tự ý tẩm bổ rong biển, tảo biển hoặc viên bổ sung i-ốt: Rất nhiều người nghĩ cứ bệnh tuyến giáp là do thiếu i-ốt. Tuy nhiên, suy giáp có nhiều nguyên nhân khác nhau (như viêm tuyến giáp tự miễn). Việc nạp quá nhiều i-ốt đột ngột đôi khi còn khiến tuyến giáp bị ức chế nặng hơn.
• Cắt bỏ hoàn toàn tinh bột và nhịn ăn ngắt quãng khắc nghiệt: Khi cơ thể đang suy giảm chuyển hóa, việc nhịn ăn quá đà chỉ làm tuyến giáp mệt hơn, cơ bắp tiêu biến và khiến chị thêm kiệt sức.
• Kiêng khem tuyệt đối tất cả các loại rau cải: Nghe nói rau họ cải chứa chất gây bướu cổ (goitrogen), nhiều người loại bỏ hoàn toàn bắp cải, súp lơ, cải xoăn ra khỏi bữa cơm, làm mất đi nguồn chất xơ và vitamin quý giá.
• Uống thuốc nội tiết chung với bữa ăn sáng: Đây là lỗi rất phổ biến. Thuốc giáp nếu uống cùng lúc với sữa chua, sữa hạt, sữa đậu nành hoặc viên canxi sẽ bị giảm hấp thu nghiêm trọng.

Hướng dẫn xây dựng chế độ ăn suy giáp đúng cách mỗi ngày

Một chế độ ăn suy giáp khoa học không đòi hỏi những món ăn đắt đỏ, mà cần sự hài hòa và chuẩn bị đúng phương pháp:

• Bổ sung đủ đạm nạc: Protein giúp duy trì khối cơ và thúc đ��y năng lượng trao đổi chất. Chị nên ưu tiên ức gà, cá tươi nạc, thịt nạc lợn, trứng luộc và các loại đậu được nấu mềm.
• Chú trọng vi chất tự nhiên (Kẽm và Selen): Hai khoáng chất này rất cần thiết cho hoạt động chuyển hóa hormone tuyến giáp. Nguồn thực phẩm dồi dào kẽm và selen gồm có cá bống, cá thu, tôm ta, nấm tươi và các loại hạt như hạt bí, hạt hướng dương (ăn lượng vừa phải).
• Ăn rau họ cải đúng cách: Chị không cần kiêng tuyệt đối. Chỉ cần nấu chín kỹ (luộc, hấp chín mềm, nấu canh), nhiệt độ sẽ làm bất hoạt phần lớn các hợp chất goitrogen, giúp chị vừa an tâm vừa có đủ chất chống oxy hóa.
• Tăng cường chất xơ hòa tan: Để khắc phục chứng táo bón do suy giáp, hãy bổ sung yến mạch, khoai lang hấp chín, bí đỏ và các loại quả ít ngọt như đu đủ chín, thanh long ruột trắng, quả bơ.
• Uống đủ nước ấm: Hạn chế nước lạnh vì người suy giáp rất nhạy cảm với nhiệt độ thấp. Nước ấm giúp hệ tiêu hóa làm việc trơn tru hơn.

Quy tắc uống thuốc và khoảng cách bữa ăn cần ghi nhớ

Đối với người suy giáp, việc dùng thuốc hormone thay thế theo đơn của bác sĩ đóng vai trò chủ chốt, và thời điểm ăn uống quyết định thuốc có phát huy được tác dụng hay không:

• Uống thuốc vào sáng sớm: Uống viên thuốc giáp ngay khi thức dậy với một ly nước lọc đầy, bụng đang hoàn toàn rỗng.
• Chờ đủ thời gian trước khi ăn sáng: Cần đợi ít nhất 30 đến 60 phút sau khi uống thuốc mới bắt đầu ăn sáng hoặc uống trà, cà phê.
• Giữ khoảng cách với canxi, sắt và đậu n��nh: Nếu có dùng sữa đậu nành, viên uống bổ sung sắt hoặc canxi, chị nên uống cách xa thời điểm dùng thuốc tuyến giáp ít nhất 4 tiếng để tránh cản trở hấp thu thuốc.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Dinh dưỡng là nền tảng hỗ trợ đắc lực, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa. Chị đừng cố gắng chịu đựng hay tự xoay xở một mình nếu nhận thấy các dấu hiệu sau:

• Cảm giác mệt mỏi kiệt quệ kéo dài, dù đã nghỉ ngơi và ăn uống đầy đủ nhưng người vẫn không có chút sức sống nào.
• Mặt và hai mi mắt phù nề rõ rệt, bắp chân ấn vào có cảm giác nặng, da khô nứt nẻ và rụng tóc nhiều.
• Nhịp tim đập chậm bất thường (dưới 60 nhịp mỗi phút), người lúc nào cũng rét run dù thời tiết ấm áp.
• Tâm trạng thất thư��ng, hay quên, suy nghĩ chậm chạp hoặc vùng cổ phình to, nuốt nghẹn, khàn tiếng kéo dài.

Thăm khám sớm cùng bác sĩ chuyên khoa nội tiết giúp chị thực hiện xét nghiệm định lượng hormone chính xác, từ đó điều chỉnh mức liều phù hợp nhất cho cơ thể. Khi nồng độ hormone cân bằng, mọi triệu chứng sẽ nhẹ nhàng lùi xa.

Lấy lại sự nhẹ nhõm và nguồn năng lượng dồi dào

Sống chung với suy giáp là một hành trình cần sự kiên nhẫn và thấu hiểu cơ thể mình. Khi chị biết lắng nghe, chọn cho mình những đĩa ăn lành mạnh, nấu nướng đúng cách và duy trì việc tái khám định kỳ, guồng quay chuyển hóa sẽ dần trở lại ổn định.

Chị sẽ nhận thấy từng chuyển biến tích cực: buổi sáng thức dậy thấy tinh thần khoan khoái, vòng eo bớt nặng nề, da dẻ mịn màng và cơ thể lại tràn ngập năng lượng để tận hưởng trọn v��n niềm vui bên gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ