Hormone tăng trưởng GH bất thường là gì? Dấu hiệu cần biết
Trả lời nhanh: Hormone tăng trưởng (GH) do tuyến yên tiết ra, giúp phát triển và duy trì cơ thể. Khi GH bất thường ở người lớn, thường do u tuyến yên: GH quá cao có thể làm tay chân to ra, khuôn mặt thay đổi, khớp đau (bệnh to đầu chi); GH thấp gây mệt mỏi, giảm khối cơ, thay đổi thành phần cơ thể. Những thay đổi này diễn tiến chậm nên dễ bị bỏ qua. Nên đi khám nội tiết khi nghi ngờ.
Hormone tăng trưởng GH là gì?
Hormone tăng trưởng (GH) do tuyến yên tiết ra. Ở trẻ em, GH giúp phát triển chiều cao; ở người lớn, GH tham gia duy trì khối cơ, xương và điều hoà chuyển hoá.
Khi GH bất thường ở người lớn — cao hoặc thấp quá — thường liên quan đến vấn đề ở tuyến yên, phổ biến là u tuyến yên.
Khi GH quá cao (bệnh to đầu chi)
Ở người lớn, GH cao kéo dài (thường do u tuyến yên) có thể gây bệnh to đầu chi với các dấu hiệu:
- Bàn tay, bàn chân to ra (đổi cỡ nhẫn, cỡ giày).
- Khuôn mặt thay đổi: trán, cằm, mũi to hơn.
- Đau khớp, tê tay.
- Ra nhiều mồ hôi, da dày.
- Có thể kèm huyết áp cao, đường huyết cao.
Vì thay đổi diễn ra chậm qua nhiều năm nên người bệnh và người thân dễ không nhận ra.
Khi GH thấp ở người lớn
Thiếu GH ở người lớn (thường do bệnh lý tuyến yên) có thể gây mệt mỏi, giảm khối cơ, tăng mỡ, giảm sức khoẻ và chất lượng sống. Các dấu hiệu này mờ nhạt và dễ nhầm với mệt mỏi thông thường, nên cần bác sĩ đánh giá trong bối cảnh chung.
Khi nào nên đi khám?
Nên đi khám nội tiết khi bạn nhận thấy: bàn tay/bàn chân to ra rõ theo thời gian, khuôn mặt thay đổi, đau khớp kèm ra nhiều mồ hôi; hoặc mệt mỏi kéo dài khó giải thích kèm dấu hiệu tuyến yên khác. Bác sĩ sẽ đánh giá qua thăm khám và xét nghiệm hormone, có thể thêm chụp hình ảnh. So sánh ảnh cũ và mới đôi khi giúp nhận ra thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Có. Ở người lớn, GH vẫn tham gia duy trì cơ, xương và chuyển hoá. GH quá cao hay quá thấp đều có thể ảnh hưởng sức khoẻ, nên cần bác sĩ đánh giá khi bất thường.
Không phải luôn luôn, nhưng tay chân to ra rõ theo thời gian kèm thay đổi khuôn mặt là dấu hiệu đáng đi khám để loại trừ bệnh to đầu chi do GH cao.
Có, khi được chẩn đoán, bác sĩ có các hướng chăm sóc giúp kiểm soát và giảm ảnh hưởng. Phát hiện sớm giúp hạn chế các thay đổi lâu dài. Hướng điều trị do bác sĩ chỉ định.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ