Vì sao mãn kinh làm tăng nguy cơ loãng xương?
Trả lời nhanh: Sau mãn kinh, estrogen suy giảm khiến xương mất chất nhanh hơn, làm phụ nữ dễ loãng xương và gãy xương. Loãng xương thường âm thầm, không đau cho đến khi gãy. Phòng ngừa bằng đủ canxi, vitamin D, vận động chịu lực, tránh rượu bia thuốc lá và đo mật độ xương khi cần. Nên đi khám để được đánh giá nguy cơ và theo dõi phù hợp với riêng bạn.
Vì sao mãn kinh ảnh hưởng đến xương?
Estrogen đóng vai trò bảo vệ xương, giúp giữ cân bằng giữa việc tạo xương mới và mất xương cũ. Sau mãn kinh, estrogen suy giảm khiến quá trình mất xương diễn ra nhanh hơn tạo xương. Kết quả là mật độ xương giảm dần, xương trở nên xốp và dễ gãy hơn.
Những năm đầu sau mãn kinh là giai đoạn xương mất chất nhanh nhất, nên rất đáng quan tâm.
Loãng xương — mối lo thầm lặng
Loãng xương thường không gây đau trong nhiều năm. Nhiều người chỉ biết mình loãng xương khi đã gãy xương sau một va chạm nhẹ, hoặc bị lún đốt sống gây đau lưng, còng lưng, giảm chiều cao. Chính sự âm thầm này khiến việc phòng ngừa và tầm soát sớm trở nên quan trọng.
Ai có nguy cơ cao hơn?
- Phụ nữ mãn kinh, nhất là mãn kinh sớm.
- Người gầy, khung xương nhỏ.
- Tiền sử gia đình loãng xương, gãy xương.
- Hút thuốc, uống nhiều rượu bia.
- Ít vận động, thiếu canxi – vitamin D.
- Dùng một số thuốc lâu dài (theo bác sĩ đánh giá).
Cách bảo vệ xương sau mãn kinh
- Đủ canxi: sữa, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, rau lá xanh, đậu.
- Đủ vitamin D: ánh nắng hợp lý và thực phẩm, giúp hấp thu canxi.
- Vận động chịu lực: đi bộ, tập tạ nhẹ giúp xương chắc.
- Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá.
- Phòng ngã trong nhà: đủ sáng, tránh trơn trượt.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Nên đi khám khi bạn đã mãn kinh và muốn đánh giá nguy cơ loãng xương, có đau lưng kéo dài, giảm chiều cao, còng lưng, hoặc từng gãy xương dễ dàng. Bác sĩ sẽ tư vấn thời điểm đo mật độ xương phù hợp và hướng chăm sóc. Việc bổ sung canxi, vitamin D hay điều trị loãng xương nên theo chỉ định để đúng và an toàn. Khám sớm giúp bảo vệ xương cho nhiều năm về sau.
Câu hỏi thường gặp
Không có mốc cứng cho tất cả. Phụ nữ sau mãn kinh có yếu tố nguy cơ nên hỏi bác sĩ về thời điểm đo phù hợp. Bác sĩ sẽ cân nhắc tuổi, tiền sử và các yếu tố khác.
Canxi cần thiết nhưng phải đi kèm vitamin D và vận động; uống quá nhiều không cần thiết và không tốt. Nên bổ sung ở mức hợp lý theo tư vấn bác sĩ.
Loãng xương có thể được kiểm soát và làm chậm bằng dinh dưỡng, vận động và điều trị theo chỉ định, giúp giảm nguy cơ gãy xương. Mức cải thiện tuỳ từng người và do bác sĩ theo dõi.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ