Tiểu đường và bệnh thận mạn: mối liên hệ cần biết
Trả lời nhanh: Đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ ở thận, dẫn tới bệnh thận mạn do tiểu đường. Giai đoạn sớm thường không triệu chứng, chỉ phát hiện qua xét nghiệm nước tiểu và máu. Kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và theo dõi chức năng thận định kỳ giúp làm chậm tiến triển. Khi có phù, tiểu bọt, mệt mỏi tăng, nên đi khám để được đánh giá.
Vì sao tiểu đường ảnh hưởng đến thận?
Thận lọc máu nhờ hệ thống mạch máu rất nhỏ. Đường huyết cao lâu ngày có thể làm tổn thương các mạch máu này, khiến thận lọc kém hiệu quả dần. Đây là lý do tiểu đường là một trong những nguyên nhân hàng đầu của bệnh thận mạn. Kèm theo huyết áp cao, tổn thương thận có thể tiến triển nhanh hơn.
Vì sao giai đoạn sớm khó nhận biết?
Giai đoạn đầu, bệnh thận do tiểu đường thường không có triệu chứng. Dấu hiệu như phù, tiểu bọt, mệt mỏi thường xuất hiện muộn hơn. Vì vậy, cách phát hiện sớm là qua xét nghiệm định kỳ (đánh giá đạm trong nước tiểu và chức năng thận qua máu) chứ không chờ đến khi có biểu hiện.
Cách bảo vệ thận khi bị tiểu đường
- Kiểm soát đường huyết ổn định theo hướng dẫn.
- Kiểm soát huyết áp — yếu tố rất quan trọng với thận.
- Theo dõi chức năng thận và đạm niệu định kỳ.
- Ăn uống hợp lý; hạn chế muối; thận trọng với thuốc có thể ảnh hưởng thận.
- Không hút thuốc, uống đủ nước theo tư vấn.
Việc dùng thuốc, kể cả thuốc giảm đau thông thường, nên hỏi bác sĩ vì một số thuốc ảnh hưởng thận.
Khi nào nên đi khám?
Nên đi khám khi có phù chân/mặt, nước tiểu nhiều bọt, mệt mỏi tăng, hoặc thay đổi lượng nước tiểu. Ngoài ra, người tiểu đường nên được xét nghiệm theo dõi thận định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng. Bác sĩ nội tiết sẽ đánh giá và phối hợp chăm sóc để làm chậm tiến triển. Phát hiện và theo dõi sớm là cách bảo vệ thận hiệu quả nhất.
Câu hỏi thường gặp
Không chắc chắn. Không phải ai bị tiểu đường cũng bị bệnh thận. Kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và theo dõi định kỳ giúp giảm nguy cơ và làm chậm tiến triển đáng kể.
Chủ yếu qua xét nghiệm định kỳ đánh giá đạm trong nước tiểu và chức năng thận qua máu, vì giai đoạn sớm thường không triệu chứng. Nên theo lịch xét nghiệm bác sĩ hẹn.
Chế độ ăn nên cá nhân hoá theo giai đoạn và tình trạng thận, không nên tự kiêng khem cực đoan. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn phù hợp và an toàn.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ