Chăm sóc bàn chân cho người tiểu đường: phòng loét bàn chân
Trả lời nhanh: Người tiểu đường dễ bị tổn thương thần kinh và mạch máu ở chân, khiến vết thương lâu lành và dễ loét. Chăm sóc bàn chân đúng cách — xem chân mỗi ngày, giữ sạch khô, đi dép vừa, cắt móng cẩn thận — giúp phòng biến chứng loét bàn chân. Kiểm soát đường huyết tốt là nền tảng. Nếu có vết thương lâu lành, sưng đỏ hay đổi màu ở chân, nên đi khám sớm.
Vì sao bàn chân là điểm cần chăm sóc đặc biệt?
Ở người tiểu đường, đường huyết cao lâu ngày ảnh hưởng đến thần kinh (giảm cảm giác) và mạch máu (giảm nuôi dưỡng, lâu lành). Hai điều này cộng lại khiến một vết thương nhỏ ở chân dễ trở nặng mà không được phát hiện kịp. Vì vậy bàn chân xứng đáng được chăm sóc mỗi ngày.
Checklist chăm sóc bàn chân mỗi ngày
- Nên: xem và sờ khắp bàn chân, kẽ ngón mỗi ngày (dùng gương nếu khó nhìn).
- Nên: rửa chân bằng nước ấm vừa, lau khô kỹ kẽ ngón.
- Nên: thoa kem giữ ẩm vùng da khô, tránh bôi vào kẽ ngón.
- Nên: cắt móng ngang, không cắt sát góc.
- Nên: đi giày dép vừa vặn, mềm; kiểm tra bên trong trước khi mang.
Những điều cần tránh
- Tránh: đi chân trần, kể cả trong nhà.
- Tránh: ngâm chân nước quá nóng, chườm nóng trực tiếp.
- Tránh: tự cắt, lể các cục chai, mắt cá bằng dao lam.
- Tránh: đi giày mới quá lâu ngay lần đầu, dễ phồng rộp.
- Tránh: bỏ qua vết thương nhỏ vì nghĩ 'không đau nên không sao'.
Dấu hiệu ở bàn chân cần chú ý
Hãy để ý nếu bàn chân có: vết thương, vết loét lâu lành; vùng da sưng, nóng, đỏ; đổi màu tím hoặc tái; đau khi đi hoặc lạnh bàn chân; móng đổi màu, có mủ. Những dấu hiệu này cho thấy cần được khám và xử lý sớm, không nên chờ đợi.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Nên đi khám khi bạn có vết thương ở chân lâu lành, sưng đỏ, chảy dịch, hoặc thay đổi màu sắc, cảm giác ở bàn chân. Cũng nên khám định kỳ để bác sĩ kiểm tra cảm giác và mạch máu bàn chân, ngay cả khi chưa có vết thương. Bác sĩ nội tiết sẽ giúp bạn kiểm soát đường huyết và hướng dẫn chăm sóc, để đôi chân luôn khoẻ mạnh đưa bạn đi khắp nơi.
Yêu bản thân từ đôi bàn chân
Chăm sóc bàn chân nghe đơn giản nhưng là một trong những việc ý nghĩa với người tiểu đường. Chỉ vài phút mỗi ngày giúp bạn tránh những biến chứng đáng tiếc. Hãy biến nó thành thói quen nhẹ nhàng, và đừng ngại nhờ người thân hỗ trợ khi khó tự nhìn kẽ chân.
Câu hỏi thường gặp
Vì đường huyết cao ảnh hưởng đến mạch máu nuôi dưỡng và khả năng chống nhiễm trùng. Kiểm soát đường huyết tốt và chăm sóc đúng cách giúp vết thương lành hơn.
Có thể rửa chân nước ấm vừa, nhưng nên tránh ngâm nước quá nóng hoặc quá lâu vì dễ bỏng và làm da mềm dễ tổn thương. Luôn kiểm tra nhiệt độ nước bằng khuỷu tay hoặc nhiệt kế, không dùng bàn tay vì bàn tay có thể bị tê, khó cảm nhận đúng.
Tuỳ tình trạng mỗi người. Người tiểu đường nên được bác sĩ kiểm tra bàn chân định kỳ và đi khám ngay khi có vết thương. Hãy hỏi bác sĩ về lịch phù hợp với bạn.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ