Đau bụng kinh dữ dội: bình thường hay nên đi khám?

Không phải ai cũng chỉ 'hơi khó chịu vài hôm'

Mỗi tháng đến ngày, có chị chỉ hơi mỏi lưng. Có chị lại phải xin nghỉ làm, nằm co người, đắp túi nước nóng, uống thuốc giảm đau mới trụ được qua buổi sáng. Khi kể ra thì hay nhận được câu: 'ai chẳng đau, chịu khó chút'.

Nhưng cơn đau làm bạn phải sắp xếp lại cả cuộc sống mỗi tháng thì đáng được xem xét nghiêm túc, chứ không phải điều phải âm thầm chịu đựng.

Vì sao hành kinh lại đau?

Trong những ngày hành kinh, tử cung co bóp để đẩy lớp niêm mạc bong ra ngoài. Quá trình này liên quan đến các chất trung gian gây co thắt, tạo nên cảm giác đau quặn hoặc âm ỉ vùng bụng dưới, đôi khi lan ra lưng và đùi.

Bác sĩ thường phân biệt hai nhóm:

• Đau bụng kinh nguyên phát: xuất hiện từ khi mới có kinh, đau vào ngày đầu và giảm dần, không do bệnh lý tại tử cung.
• Đau bụng kinh thứ phát: xuất hiện muộn hơn hoặc ngày càng nặng lên, có thể liên quan đến bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, u xơ, lạc nội mạc trong cơ tử cung.

Việc phân biệt cần bác sĩ khám và đánh giá, không thể tự kết luận.

Những cách tự xử dễ gây hại

• Uống thuốc giảm đau liên tục nhiều tháng mà không đi khám: cơn đau tạm lắng nhưng nguyên nhân vẫn còn và có thể tiến triển.
• Tự tăng liều thuốc khi thấy không đỡ: dễ ảnh hưởng dạ dày và các cơ quan khác.
• Dùng thuốc nội tiết theo đơn của người quen: mỗi người một tình trạng, không thể dùng chung một đơn.
• Kiêng vận động hoàn toàn: nằm im cả ngày đôi khi khiến cảm giác đau nặng nề hơn.
• Chịu đựng trong im lặng nhiều năm: khiến việc tìm nguyên nhân bị trễ lại.

Cách làm dịu cơn đau và theo dõi cho đúng

• Chườm ấm vùng bụng dưới hoặc thắt lưng, tắm nước ấm — cách đơn giản nhưng nhiều người thấy dễ chịu rõ.
• Vận động nhẹ: đi bộ chậm, vài động tác giãn cơ lưng và hông.
• Ngủ đủ và giữ giờ giấc ổn định trong tuần trước kỳ kinh.
• Ăn đủ bữa, hạn chế rượu bia và bớt cà phê nếu bạn thấy chúng làm mình bồn chồn hơn.
• Uống đủ nước, ăn thêm rau và trái cây để giảm đầy bụng, táo bón trong kỳ kinh.
• Ghi nhật ký cơn đau: đau vào ngày thứ mấy, mức độ từ 1 đến 10, có phải nghỉ làm không, có buồn nôn, tiêu chảy, đau khi quan hệ không.

Cuốn nhật ký này giúp bác sĩ nhìn ra được mô hình cơn đau mà chỉ một buổi khám ngắn khó thấy hết.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Hãy đi khám nếu bạn gặp một trong những điều sau:

• Đau tới mức phải nghỉ học, nghỉ làm, hoặc thuốc giảm đau thông thường không đủ.
• Cơn đau ngày càng nặng lên qua từng năm.
• Đau xuất hiện mới sau nhiều năm vốn không đau.
• Đau kèm ra máu rất nhiều, có cục máu đông lớn.
• Đau khi quan hệ, đau khi đi tiêu trong những ngày hành kinh.
• Kèm sốt, dịch âm đạo có mùi lạ.
• Kèm chu kỳ không đều, khó có con.

Bác sĩ nội tiết sẽ đánh giá khía cạnh nội tiết và phối hợp với chuyên khoa phụ sản khi cần thiết. Không tự chẩn đoán và không tự dùng thuốc kéo dài — điều quan trọng là tìm được lý do đằng sau cơn đau.

Bạn không cần phải quen với việc chịu đau

Đau bụng kinh ở mức nhẹ là chuyện thường. Nhưng cơn đau khiến bạn phải bỏ việc, bỏ cuộc hẹn, sợ mỗi lần tới tháng thì xứng đáng được tìm hiểu.

Hãy ghi lại cơn đau của kỳ kinh tới, rồi mang theo khi đi khám. Nhiều chị sau khi tìm ra nguyên nhân đã thấy những ngày ấy nhẹ nhàng hơn hẳn, và tiếc là mình đã chịu đựng quá lâu.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ