Nhận biết sớm tiểu đường qua dấu hiệu ở bàn chân
Trả lời nhanh: Bàn chân là nơi thường phản ánh sớm những bất thường về đường huyết. Bạn có thể để ý cảm giác tê bì, châm chích, nóng rát ở bàn chân, da chân khô nứt, vết thương nhỏ lâu lành, hay chân lạnh và giảm cảm giác. Vì các dấu hiệu này đến âm thầm nên nhiều người bỏ qua cho đến khi nặng. Nếu bạn nhận thấy nhiều dấu hiệu cùng lúc, nhất là khi có yếu tố nguy cơ, đừng tự xử lý tại nhà, hãy để bác sĩ nội tiết kiểm tra đường huyết và tư vấn chăm sóc đúng cách.
Bàn chân tê bì, châm chích mà cứ nghĩ do ngồi lâu
Có những người kể rằng bàn chân họ dạo này hay tê tê như kiến bò, thỉnh thoảng châm chích hoặc nóng rát, nhất là về đêm. Da chân khô nứt, có vết xước nhỏ mà mãi không lành. Ban đầu ai cũng nghĩ chỉ do ngồi lâu, đi giày chật hay tuổi tác nên chủ quan bỏ qua.
Bác sĩ rất hiểu vì sao những dấu hiệu này dễ bị xem nhẹ. Chúng đến từ từ, lúc có lúc không, chẳng gây đau đớn dữ dội. Nhưng đôi khi, bàn chân lại là nơi cơ thể lên tiếng sớm về việc đường huyết đang cao, và lắng nghe kịp thời sẽ giúp bạn tránh nhiều rắc rối về sau.
Vì sao tự xử lý ở bàn chân có thể bỏ lỡ gốc rễ
Khi bàn chân có vấn đề, nhiều người chỉ tập trung xử lý tại chỗ:
- Chỉ bôi kem, dán băng cho vết xước: Nếu vết thương lâu lành vì đường huyết cao, việc bôi ngoài đơn thuần thường không đủ, mà cần tìm và kiểm soát nguyên nhân bên trong.
- Đổ tê bì cho ngồi lâu hay thoái hoá: Cảm giác tê châm chích dễ bị cho là do tư thế hay xương khớp, nên ít ai nghĩ tới đường huyết.
- Tự nặn, tự cắt các chỗ chai, vết loét: Đây là điều nguy hiểm ở người có đường huyết cao, vì da chân dễ nhiễm trùng và lâu lành, việc tự xử lý có thể làm tình trạng nặng hơn.
Bàn chân chỉ là phần nổi, còn gốc rễ có thể nằm ở đường huyết, nên tự xử lý bên ngoài thường chưa đủ.
Những dấu hiệu ở bàn chân bạn nên chú ý
Bạn có thể tự quan sát bàn chân mỗi ngày và ghi lại khi thấy các dấu hiệu sau:
- Tê bì, châm chích, nóng rát: Cảm giác như kiến bò, kim châm, hay bỏng rát, nhất là về đêm.
- Giảm cảm giác: Chân bớt nhạy với nóng lạnh, đau, có khi dẫm phải vật sắc mà không hay.
- Da chân khô, nứt nẻ: Da khô ráp, nứt gót, dễ chai.
- Vết thương nhỏ lâu lành: Xước, phồng rộp hay vết loét nhỏ mãi không khép miệng.
- Chân lạnh, đổi màu: Bàn chân hay lạnh, màu da nhợt hoặc sạm hơn.
Việc kiểm tra bàn chân hằng ngày, giữ chân sạch và khô, đi giày dép vừa vặn là những thói quen tốt. Hãy ghi lại các dấu hiệu bất thường để trao đổi với bác sĩ.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Bạn nên đi khám chuyên khoa nội tiết khi:
- Bàn chân tê bì, châm chích hoặc giảm cảm giác kéo dài.
- Có vết thương, vết loét ở chân lâu lành, hoặc dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, chảy dịch.
- Đi kèm các dấu hiệu toàn thân như khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân, mệt mỏi.
- Bạn có yếu tố nguy cơ như thừa cân, ít vận động, gia đình có người mắc tiểu đường, hoặc đã được chẩn đoán tiểu đường.
Bác sĩ sẽ khám bàn chân, đánh giá cảm giác và có thể chỉ định xét nghiệm đường huyết cùng các kiểm tra cần thiết. Với vết loét, bạn không nên tự xử lý mà cần được bác sĩ hướng dẫn chăm sóc đúng cách. Đi khám sớm giúp bạn giữ đôi chân khoẻ và tránh biến chứng đáng tiếc.
Giữ đôi chân khoẻ để bước đi vững vàng mỗi ngày
Đôi chân đưa ta đi khắp nơi trong cuộc sống, nên chăm sóc chúng chính là chăm sóc sự tự do của mình. Khi hiểu rằng bàn chân có thể báo hiệu sớm vấn đề đường huyết, bạn sẽ biết quan tâm đúng lúc thay vì chủ quan.
Hãy hình dung cảm giác bước đi nhẹ nhàng, bàn chân êm ái, không còn tê bì hay lo lắng về những vết thương lâu lành. Chỉ cần để ý cơ thể và tìm đúng người đồng hành, bạn hoàn toàn có thể giữ cho đôi chân của mình luôn khoẻ mạnh và vững vàng.
Câu hỏi thường gặp
Không, tê bì bàn chân còn do nhiều nguyên nhân như chèn ép thần kinh, thoái hoá cột sống hay thiếu vitamin. Tuy nhiên nếu tê bì kéo dài đi kèm khát nhiều, tiểu nhiều, vết thương lâu lành thì đường huyết cao là khả năng cần kiểm tra. Bạn hãy đi khám để bác sĩ nội tiết đánh giá đúng.
Bạn không nên tự nặn hay cắt lọc vết loét, vì nếu đường huyết cao thì da chân dễ nhiễm trùng và lâu lành, tự xử lý có thể làm nặng thêm. Hãy giữ vết thương sạch và đi khám sớm để bác sĩ đánh giá cả vết thương lẫn nguyên nhân bên trong, rồi hướng dẫn chăm sóc phù hợp.
Bạn nên kiểm tra bàn chân mỗi ngày để phát hiện sớm vết xước hay chai, giữ chân sạch và khô, dưỡng ẩm vùng da khô, cắt móng cẩn thận và đi giày dép vừa vặn. Nếu bạn có nguy cơ hoặc đã mắc tiểu đường, hãy hỏi bác sĩ để được hướng dẫn chăm sóc chân phù hợp với mình.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ