Phân biệt tiểu đường type 1 và type 2
Trả lời nhanh: Tiểu đường type 1 và type 2 đều làm đường trong máu tăng cao, nhưng nguyên nhân khác nhau. Type 1 thường do cơ thể gần như không còn tự tạo được insulin, hay gặp ở người trẻ và cần dùng insulin sớm. Type 2 phổ biến hơn nhiều, thường liên quan đến lối sống và tình trạng cơ thể kém đáp ứng với insulin, hay gặp ở người trưởng thành. Vì cùng là đường huyết cao nên dễ bị gộp chung, nhưng cách theo dõi lại khác nhau. Việc xác định bạn thuộc type nào là do bác sĩ nội tiết đánh giá.
Cùng là bệnh tiểu đường, sao lại chia ra nhiều loại
Khi được nói mình có đường huyết cao, nhiều người bối rối vì nghe đâu đó rằng tiểu đường có tới mấy loại. Bạn tự hỏi mình thuộc loại nào, có phải tiêm insulin cả đời không, con mình còn nhỏ liệu có giống bệnh của người lớn tuổi.
Bác sĩ hiểu những câu hỏi rất đời thường đó. Tiểu đường không phải một khối duy nhất, mà có những dạng khác nhau về nguyên nhân. Hiểu được điều này giúp bạn bớt lo và biết vì sao cách theo dõi của mình có thể khác với người quen.
Vì sao hai loại này dễ bị gộp chung
Nhiều người gộp chung hai loại vì những lý do dễ hiểu:
- Cùng một cái tên và cùng biểu hiện đường cao: Cả hai đều có thể gây khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, nên bề ngoài trông giống nhau.
- Nghe kinh nghiệm của người khác rồi áp cho mình: Thấy người quen tiêm insulin liền lo mình cũng vậy, hoặc ngược lại chủ quan vì nghĩ chỉ cần kiêng ăn là đủ.
- Không biết rằng cách theo dõi khác nhau: Hai loại có thể cần hướng chăm sóc và dùng thuốc khác nhau, nên gộp chung dễ dẫn tới hiểu sai về bệnh của chính mình.
Vì vậy, biết mình thuộc loại nào giúp bạn yên tâm làm đúng phần việc của mình.
Những điểm khác nhau cơ bản
Bạn có thể hình dung sự khác biệt qua vài nét chính, đây là thông tin để hiểu bệnh chứ không phải để tự chẩn đoán:
- Tuổi thường gặp: Type 1 hay xuất hiện ở trẻ em và người trẻ; type 2 thường gặp ở người trưởng thành và lớn tuổi, dù ngày nay cũng gặp ở người trẻ hơn trước.
- Cơ chế: Type 1 thường do cơ thể thiếu hụt insulin trầm trọng; type 2 thường do cơ thể kém đáp ứng với insulin kèm theo tiết không đủ.
- Khởi phát: Type 1 có thể đến khá nhanh và rầm rộ; type 2 thường âm thầm, nhiều người tình cờ phát hiện khi khám sức khoẻ.
- Hướng chăm sóc: Type 1 thường cần insulin sớm; type 2 thường bắt đầu bằng thay đổi lối sống kết hợp thuốc theo chỉ định.
Dù thuộc loại nào, việc ăn uống lành mạnh, vận động và theo dõi đường huyết đều quan trọng.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Bạn nên đi khám chuyên khoa nội tiết khi:
- Xuất hiện các dấu hiệu như khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân nhanh, mệt mỏi, nhất là ở người trẻ hoặc trẻ em.
- Kết quả xét nghiệm đường huyết cao hoặc nằm ở ngưỡng cần theo dõi.
- Bạn đã được chẩn đoán tiểu đường nhưng chưa rõ mình thuộc loại nào và nên chăm sóc ra sao.
- Trong gia đình có người mắc tiểu đường và bạn muốn được đánh giá nguy cơ.
Bác sĩ sẽ dựa vào tuổi, biểu hiện và các xét nghiệm cần thiết để xác định loại tiểu đường và xây dựng hướng theo dõi phù hợp. Mọi loại thuốc, kể cả insulin, đều do bác sĩ chỉ định và điều chỉnh riêng cho bạn.
Hiểu đúng loại bệnh để sống chủ động hơn
Biết mình thuộc loại tiểu đường nào giúp bạn thôi so sánh lo lắng với người khác, và tập trung vào những việc thật sự có ích cho mình. Tiểu đường là bệnh có thể chung sống ổn định khi được theo dõi đều đặn.
Hãy hình dung cuộc sống vẫn trọn vẹn với những bữa cơm ngon lành, những buổi đi bộ nhẹ nhàng và những con số đường huyết trong tầm kiểm soát. Chỉ cần hiểu đúng bệnh và đồng hành cùng bác sĩ, bạn hoàn toàn có thể giữ nhịp sống khoẻ mạnh của mình.
Câu hỏi thường gặp
Đây là hai bệnh có cơ chế khác nhau nên type 2 không biến thành type 1. Tuy nhiên, ở type 2, theo thời gian cơ thể có thể giảm khả năng tiết insulin và cần thêm insulin để hỗ trợ. Điều này do bác sĩ nội tiết đánh giá và quyết định, không có nghĩa là bạn đã đổi sang loại khác.
Không hẳn. Type 1 hay gặp ở người trẻ, nhưng ngày nay type 2 cũng xuất hiện ở người trẻ do lối sống. Vì vậy tuổi tác chỉ là gợi ý, việc xác định loại nào vẫn cần bác sĩ khám và làm xét nghiệm phù hợp.
Có, vì hai loại có thể cần hướng theo dõi và dùng thuốc khác nhau. Biết đúng loại giúp bạn hiểu bệnh của mình và phối hợp tốt với bác sĩ. Bạn hãy hỏi rõ điều này trong buổi khám để yên tâm chăm sóc bản thân.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ