Phân biệt hạ đường huyết và tụt huyết áp
Trả lời nhanh: Hạ đường huyết và tụt huyết áp đều có thể gây choáng váng, vã mồ hôi, mệt lả nên rất dễ nhầm. Hạ đường huyết là khi đường trong máu xuống thấp, thường gặp ở người dùng thuốc tiểu đường hoặc bỏ bữa, và có thể cải thiện nhanh khi nạp đường. Tụt huyết áp là khi huyết áp xuống thấp, hay đi kèm hoa mắt khi đứng dậy. Cách phân biệt ban đầu dựa vào bối cảnh và dấu hiệu đi kèm. Nếu bạn có bệnh nền hoặc tình trạng lặp lại, hãy đi khám bác sĩ nội tiết để được đánh giá.
Cùng là cơn choáng váng, nhưng do đâu
Có những lúc bạn bỗng thấy người lả đi, mắt hoa, tay chân bủn rủn, mồ hôi vã ra, và không biết chuyện gì đang xảy ra. Người thân thì mỗi người đoán một kiểu, người bảo tụt đường, người bảo tụt huyết áp, khiến bạn càng hoang mang.
Bác sĩ hiểu cảm giác lo sợ khi cơ thể đột nhiên yếu đi như vậy. Hai tình trạng này có nhiều dấu hiệu giống nhau nên dễ nhầm, nhưng nguyên nhân lại khác. Hiểu được chút khác biệt sẽ giúp bạn bình tĩnh xử trí ban đầu an toàn hơn.
Vì sao hai tình trạng này hay bị lẫn lộn
Sự nhầm lẫn thường đến từ những điểm sau:
- Triệu chứng chồng lấn: Cả hai đều có thể gây hoa mắt, choáng, vã mồ hôi, mệt lả, thậm chí muốn xỉu.
- Xảy ra nhanh và bất ngờ: Trong lúc hốt hoảng, ít ai kịp để ý dấu hiệu đi kèm để phân biệt.
- Thói quen xử trí chung chung: Nhiều người cứ thấy choáng là nằm nghỉ, hoặc cứ uống nước đường, mà không rõ mình đang gặp tình trạng nào.
Chính vì thế, để ý bối cảnh trước khi cơn xảy ra sẽ giúp bạn và người thân đoán đúng hơn.
Vài gợi ý giúp bạn nhận ra khác biệt
Dưới đây là những gợi ý chung để tham khảo, không thay cho đánh giá của bác sĩ:
- Bối cảnh: Hạ đường huyết hay xảy ra khi bỏ bữa, ăn muộn, vận động nhiều, hoặc ở người đang dùng thuốc tiểu đường. Tụt huyết áp hay xảy ra khi đứng dậy đột ngột, đứng lâu, hoặc trời nóng.
- Dấu hiệu đi kèm: Hạ đường huyết thường có cảm giác đói cồn cào, run tay, tim đập nhanh. Tụt huyết áp thường có hoa mắt, tối sầm khi thay đổi tư thế.
- Đáp ứng khi xử trí: Với hạ đường huyết, người bệnh thường dễ chịu hơn khá nhanh sau khi nạp đường. Với tụt huyết áp, nằm nghỉ và kê chân cao thường giúp cải thiện.
Nếu không chắc chắn, cách an toàn là để người bệnh ngồi hoặc nằm nghỉ nơi thoáng, và nếu nghi hạ đường huyết ở người tiểu đường tỉnh táo thì có thể cho uống nước đường, sau đó theo dõi sát.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Bạn nên đi khám chuyên khoa nội tiết khi:
- Các cơn choáng váng, vã mồ hôi, mệt lả lặp đi lặp lại nhiều lần.
- Bạn đang dùng thuốc tiểu đường và hay gặp cảm giác hạ đường huyết.
- Cơn xảy ra nặng, khiến bạn gần như mất ý thức hoặc ngất.
- Bạn có bệnh nền về nội tiết, tim mạch, hoặc đang lo lắng chưa rõ nguyên nhân.
Bác sĩ sẽ giúp bạn tìm ra nguyên nhân thật sự, có thể chỉ định đo đường huyết, đo huyết áp và các kiểm tra cần thiết. Nếu do thuốc tiểu đường, liều lượng có thể cần được bác sĩ điều chỉnh. Đừng để những cơn choáng lặp lại mà không rõ vì sao.
Bình tĩnh hiểu cơ thể để không còn hoảng sợ
Khi biết phân biệt hai tình trạng này, bạn và người thân sẽ bớt cuống trong những lúc bất ngờ, và biết cách xử trí ban đầu an toàn hơn. Điều đó mang lại cảm giác an tâm rất lớn.
Hãy hình dung bạn có thể sinh hoạt, đi lại, ăn uống mà không nơm nớp lo một cơn choáng ập tới, vì đã hiểu cơ thể mình và biết khi nào cần tìm bác sĩ. Sự chủ động ấy chính là cách bảo vệ bản thân tốt nhất.
Câu hỏi thường gặp
Với người tiểu đường đang tỉnh táo và nghi hạ đường huyết, nạp đường nhanh là hợp lý. Nhưng nếu không phải hạ đường huyết, nước đường không giải quyết được vấn đề. Cách an toàn là cho nghỉ ngơi, theo dõi, và nếu cơn nặng hay lặp lại thì đi khám để bác sĩ xác định nguyên nhân.
Có thể gặp trong một số trường hợp như nhịn ăn lâu hoặc một vài bệnh lý, dù ít gặp hơn. Nếu bạn hay có cảm giác đói cồn cào, run tay, vã mồ hôi giữa các bữa, hãy đi khám để bác sĩ nội tiết đánh giá thay vì tự kết luận.
Cách chắc chắn là đo đường huyết và huyết áp ngay lúc có triệu chứng, điều mà thường cần dụng cụ và sự hỗ trợ. Vì vậy nếu tình trạng lặp lại, bạn nên đi khám để được đo và đánh giá đúng, thay vì chỉ dựa vào cảm giác.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ