Từng bị tiểu đường thai kỳ: sau sinh cần kiểm tra gì?
Trả lời nhanh: Ở phần lớn trường hợp, đường huyết trở về bình thường sau khi sinh, nhưng điều đó không có nghĩa là câu chuyện đã khép lại. Người từng bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao hơn gặp lại tình trạng này ở lần mang thai sau và có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 về sau. Vì vậy cần kiểm tra lại sau sinh và duy trì theo dõi định kỳ theo hẹn của bác sĩ. Cho con bú, vận động và giữ cân nặng hợp lý là những việc thường được khuyến khích. Đừng chờ tới khi có triệu chứng mới đi khám.
Sinh xong, mọi sự chú ý dồn về em bé
Suốt thai kỳ, bạn đo đường huyết đều đặn, ăn theo thực đơn, tái khám đúng hẹn. Sinh xong, bác sĩ nói đường huyết đã về bình thường, thế là cả nhà thở phào. Những tháng sau đó, giấc ngủ, cữ bú và em bé chiếm trọn thời gian; tờ giấy hẹn kiểm tra lại trôi vào quên lãng.
Điều này rất dễ hiểu. Chỉ là việc kiểm tra lại sau sinh có ý nghĩa lâu dài cho chính bạn, và nó không tốn nhiều thời gian như ta tưởng.
Vì sao vẫn cần theo dõi dù đường huyết đã bình thường
Tiểu đường thai kỳ cho thấy cơ thể bạn từng gặp khó khăn trong việc xử lý đường khi có thêm áp lực của thai kỳ. Sau sinh, áp lực đó qua đi nên đường huyết thường trở lại bình thường.
Tuy vậy, đây vẫn là dấu hiệu nhắc rằng:
- Nguy cơ gặp lại tình trạng tương tự ở lần mang thai sau cao hơn.
- Nguy cơ mắc tiểu đường type 2 trong những năm tiếp theo cao hơn so với người chưa từng bị.
- Giai đoạn chuyển tiếp thường diễn ra âm thầm, ít triệu chứng.
Phát hiện sớm giúp can thiệp bằng lối sống khi mọi thứ còn dễ điều chỉnh.
Những việc nên làm sau sinh
- Đi kiểm tra lại theo hẹn: bác sĩ sẽ chỉ định loại xét nghiệm và thời điểm phù hợp; bạn không cần tự chọn xét nghiệm.
- Giữ lại hồ sơ thai kỳ: kết quả cũ giúp bác sĩ so sánh và đánh giá xu hướng.
- Cho con bú nếu điều kiện cho phép: thường được khuyến khích vì có lợi cho cả mẹ và bé.
- Trở lại vận động từ từ: bắt đầu bằng đi bộ nhẹ, tăng dần theo sức khoẻ sau sinh.
- Ăn đủ chất, chia bữa hợp lý: giai đoạn cho con bú không phải lúc ăn kiêng cực đoan.
- Ngủ tranh thủ và nhờ người hỗ trợ: thiếu ngủ kéo dài ảnh hưởng tới chuyển hoá và cả tâm trạng.
- Báo tiền sử tiểu đường thai kỳ cho mọi bác sĩ bạn gặp sau này, nhất là khi chuẩn bị mang thai lần nữa.
Những cách tự trấn an dễ khiến bỏ sót
- Nghĩ rằng sinh xong là hết: đường huyết bình thường lúc này không loại trừ nguy cơ về sau.
- Chờ có triệu chứng mới đi khám: giai đoạn đầu thường không có biểu hiện rõ.
- Tự đo bằng máy tại nhà rồi yên tâm: một vài lần đo không thay thế được xét nghiệm và đánh giá của bác sĩ.
- Ăn kiêng gắt để giảm cân nhanh khi đang cho con bú: có thể ảnh hưởng sức khoẻ của mẹ và nguồn sữa.
- Nghe mách dùng thực phẩm bổ sung để phòng bệnh: nên hỏi bác sĩ trước, nhất là khi đang cho con bú.
Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?
Bạn nên chủ động đặt lịch khi:
- Bạn từng bị tiểu đường thai kỳ và chưa kiểm tra lại sau sinh.
- Bạn đang chuẩn bị mang thai lần tiếp theo - nên kiểm tra trước khi có thai.
- Xuất hiện dấu hiệu như khát nhiều, tiểu nhiều, mệt kéo dài, sụt cân không rõ lý do.
- Bạn thừa cân, ít vận động, có người thân mắc tiểu đường.
- Bạn thấy lo lắng, căng thẳng kéo dài sau sinh - hãy chia sẻ để được hỗ trợ đúng cách.
Bác sĩ nội tiết sẽ chỉ định xét nghiệm phù hợp và hẹn mốc theo dõi cho bạn. Không tự chẩn đoán dựa trên kết quả đo tại nhà.
Một cuộc hẹn ngắn, yên tâm cả chặng dài
Việc kiểm tra lại sau sinh thường chỉ mất một buổi, nhưng cho bạn thông tin quan trọng để chăm sóc bản thân trong nhiều năm tới. Bạn đã kiên trì suốt thai kỳ rồi, thêm bước này nữa là trọn vẹn.
Hãy đánh dấu vào lịch, nhờ người nhà trông bé một buổi và giữ lại kết quả cho những lần khám sau.
Câu hỏi thường gặp
Vẫn nên theo dõi định kỳ. Đường huyết bình thường ngay sau sinh là tín hiệu tốt, nhưng nguy cơ về sau vẫn cao hơn người chưa từng mắc, nên bác sĩ thường hẹn kiểm tra lại theo mốc.
Cho con bú thường được khuyến khích vì có lợi cho sức khoẻ mẹ và bé. Nếu bạn đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ về việc dùng thuốc trong thời gian cho bú thay vì tự quyết định.
Không chắc chắn, nhưng nguy cơ cao hơn. Vì vậy nên kiểm tra trước khi mang thai và theo dõi sớm trong thai kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa và nội tiết.
Có thể hữu ích để tham khảo, nhưng không thay thế xét nghiệm định kỳ. Hãy hỏi bác sĩ xem bạn có cần đo tại nhà không và nên đo vào những thời điểm nào.
Chị cần được tư vấn?
Nhắn Zalo hoặc gọi cho BS.CKII Hồng Ngọc — kín đáo, tận tình. Chị có thể hỏi cả những điều tế nhị.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.
Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ