Bệnh tuyến giáp khi mang thai: vì sao cần theo dõi sát

Vai trò đặc biệt của tuyến giáp đối với thai kỳ

Trong những tuần đầu tiên của thai kỳ, phôi thai chưa tự hình thành được tuyến giáp chức năng. Mọi nhu cầu về hormone để hoàn thiện hệ thống cơ quan, đặc biệt là não bộ và hệ thần kinh trung ương của con, đều phụ thuộc hoàn toàn vào lượng hormone truyền từ người mẹ qua nhau thai.

Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ phải trải qua nhiều thay đổi nội tiết mạnh mẽ, khiến tuyến giáp của mẹ phải tăng công suất làm việc. Nếu tuyến giáp vốn đã có trục trặc từ trước hoặc không thích ứng kịp với sự thay đổi này, nồng độ hormone trong máu sẽ bị mất cân bằng, tiềm ẩn nhiều ảnh hưởng đối với cả mẹ và bé.

Các rối loạn tuyến giáp thường gặp ở mẹ bầu

Trong quá trình mang thai, mẹ bầu có thể gặp phải hai tình trạng rối loạn chức năng tuyến giáp phổ biến:

• Suy giáp thai kỳ: Tuyến giáp hoạt động kém, không sản xuất đủ lượng hormone cần thiết. Mẹ thường có biểu hiện mệt mỏi nhiều, sợ lạnh, tăng cân nhanh dù ăn ít, táo bón kéo dài hoặc da khô ráp. Những dấu hiệu này rất dễ bị nhầm lẫn với hiện tượng thai nghén thông thường nên thường bị bỏ qua.
• Cường giáp thai kỳ: Tuyến giáp hoạt động quá mức, giải phóng quá nhiều hormone vào máu. Biểu hiện thường thấy là tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực, run nhẹ đầu ngón tay, sụt cân hoặc không tăng cân dù ăn uống tốt, kèm theo cảm giác nóng nực, khó ngủ.

Vì sao bệnh tuyến giáp mang thai cần được theo dõi sát sao?

Nhu cầu hormone tuyến giáp của cơ thể không cố định mà thay đổi liên tục theo từng giai đoạn phát triển của thai nhi. Việc theo dõi chặt chẽ mang lại ý nghĩa then chốt vì:

• Bảo vệ sự phát triển toàn diện của thai nhi: Nồng độ hormone giáp ổn định là nền tảng giúp não bộ của bé phát triển đúng chuẩn, hạn chế nguy cơ sinh non, nhẹ cân hoặc suy giáp bẩm sinh.
• Giảm thiểu rủi ro sản khoa cho mẹ: Rối loạn tuyến giáp không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật, tăng huyết áp thai kỳ, thiếu máu và nguy cơ băng huyết sau sinh.
• Điều chỉnh phương án hỗ trợ kịp thời: Mọi can thiệp bằng thuốc hay theo dõi chỉ số đều cần sự tính toán thận trọng của bác sĩ chuyên khoa để vừa đạt hiệu quả ổn định hormone cho mẹ, vừa hạn chế tối đa rủi ro cho bé qua từng tam cá nguyệt.

Nguyên tắc theo dõi an toàn mẹ bầu cần ghi nhớ

Khi phát hiện hoặc nghi ngờ có vấn đề về tuyến giáp trong thai kỳ, sự phối hợp giữa mẹ bầu và bác sĩ chuyên khoa nội tiết là vô cùng quan trọng:

• Khám và xét nghiệm định kỳ: Bác sĩ sẽ chỉ định kiểm tra các chỉ số chức năng tuyến giáp (như TSH, FT4) định kỳ khoảng 4 đến 6 tuần một lần để kịp thời điều chỉnh kế hoạch chăm sóc.
• Tuân thủ tuyệt đối chỉ định: Mọi can thiệp điều trị nội tiết phải do bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Mẹ tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi thấy đỡ, không tự mua thuốc ngoài hoặc uống các loại thảo dược, thực phẩm chức năng truyền tai.
• Dinh dưỡng cân bằng: Chế độ ăn cần đa dạng, bổ sung i-ốt hợp lý theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế, tránh tình trạng t�� ý kiêng khem quá mức dẫn đến thiếu chất cho con.

Khi nào nên đi khám bác sĩ nội tiết?

Việc đi khám sớm sẽ giúp mẹ cởi bỏ những nỗi lo lắng vô hình, bảo vệ con yêu từ những ngày đầu. Chị em nên chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết khi có một trong các tình huống sau:

• Có tiền sử mắc bướu giáp, suy giáp, Basedow hoặc từng phẫu thuật tuyến giáp từ trước khi mang thai.
• Gia đình có người thân mắc các bệnh lý liên quan đến tự miễn hoặc tuyến giáp.
• Cơ thể xuất hiện các biểu hiện bất thường kéo dài như tim đập nhanh dồn dập, hồi hộp, sụt cân, mệt mỏi kiệt sức, rụng tóc nhiều hoặc cổ có cảm giác sưng to, nuốt vướng.
• Từng có tiền sử sảy thai, lưu thai, sinh non chưa rõ nguyên nhân ở các lần mang thai trước.

Thăm khám nội tiết trong thai kỳ diễn ra rất nhẹ nhàng qua việc khám lâm sàng và xét nghiệm máu đơn giản. Đừng cố gắng chịu đựng những mệt mỏi một mình khi bác sĩ luôn sẵn sàng đồng hành cùng mẹ.

An tâm dưỡng thai cùng sự đồng hành của chuyên gia

Hành trình mang nặng đẻ đau là khoảng thời gian thiêng liêng nhưng cũng chứa đựng nhiều bỡ ngỡ. Rối loạn tuyến giáp tuy cần sự cẩn trọng cao độ nhưng hoàn toàn có thể theo dõi và kiểm soát tốt nếu được phát hiện kịp thời.

Giữ một tinh thần lạc quan, nghỉ ngơi điều độ và tái khám đúng hẹn với bác sĩ chuyên khoa chính là món quà tốt nhất mà mẹ có thể dành cho thiên thần nhỏ sắp chào đời.

Câu hỏi thường gặp

Người viết & cố vấn chuyên mônBS.CKII Hồng Ngọc

Bác sĩ Chuyên khoa II Nội tiết, công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Thanh Thuỷ, Phú Thọ — đồng hành cùng phụ nữ 40–60 tuổi về tiền mãn kinh, tuyến giáp, loãng xương và rối loạn nội tiết.

Về bác sĩ · Nhắn Zalo hỏi bác sĩ